فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دیوان خاقانی شروانی تا به حال چند مرتبه چاپ یا تصحیح شده است و مخاطبان شعر خاقانی هم‌اکنون بیشتر به چاپِ «علی ‌عبدالرّسولی»، تصحیحِ «ضیاءالدّین سجّادی» و چاپِ «میرجلال‌الدّین کزّازی» توجّه دارند. با دقّت در مقدّمۀ آن سه پژوهشگر به این نتیجه می‌رسیم که عبدالرّسولی و کزّازی در گردآوری دیوان، پیروِ شیوه‌ای علمی نبوده‌اند و سجّادی روشی نسبتاً علمی برای تصحیح پیش گرفته است. «کلیات خاقانی» نخستین طبعِ دیوان خاقانی شروانی است و انتسابِ شعر دیگر سرایندگان به خاقانی یکی از اشکال‌های بنیادیِ این چاپ است. در مقدّمۀ این مقاله گفته شده که کلیات خاقانی دستِ کم شش مرتبه در هند به شیوۀ چاپ سنگی به طبع رسیده و به اشتباهِ «علی عبدالرّسولی»، «سیّد ضیاءالدّین سجّادی» و «خانبابا مشار» دربارۀ دفعاتِ چاپ این کتاب اشاره شده است. در متن مقاله به انتسابِ اشتباه اشعاری از «احمد بن منوچهر شصت کله»، «مسعود سعد» و «سیف اسفرنگ» به خاقانی در کلیات خاقانی اشاره شده و در خلالِ متن چند ضبطِ اشتباه آن چاپ هم یادآوری شده است. در بخشِ پایانی، وضعیت این اشعارِ منتسب در هفت دست‌نویسِ دیوان خاقانی شروانی بررسی شده است. از میان آن اشعار تنها شعرِ احمد بن منوچهر شصت کله در سه دست‌نویس از آن هفت دست‌نویس به نامِ خاقانی ضبط شده که بر اساسِ مطالعاتِ پیشین این انتساب اشتباه است.