برآورد مشخصههای اکوهیدرولوژیک تاجپوشش تودههای راش شرقی و بلندمازو در ناحیۀ رویشی هیرکانی
نویسندگان
1 دانشگاه اصفهان
2
3 سازمان برنامه و بودجه کشور
4 دانشگاه هرمزگان
5
doi
10.22034/ijf.2021.282147.1775چکیده
محاسبة مقدار مشخصههای اکوهیدرولوژیک تاجپوشش درختان، گام اصلی در مدلسازی توزیع اجزای باران در هنگام برخورد با تاجپوشش است. با این کار میتوان مقادیر تاجبارش، ساقاب و بارانربایی را در هر رخداد باران پیشبینی کرد. هدف این پژوهش، بررسی اکوهیدرولوژی تاجپوشش درختان سه تودۀ راش شرقی ( Fagus orientalis Lipsky) و سه تودۀ بلندمازو ( Quercus castaneifolia C. A. Mey.) در ناحیۀ رویشی هیرکانی در مقیاس زمانی سالانه بود. مشخصههای بررسیشده شامل نقطۀ اشباع آب تاجپوشش، ظرفیت نگهداری آب تاجپوشش، ضریب تاجبارش مستقیم و نسبت تبخیر به شدت باران در زمان بارندگی بود. میانگین نقطۀ اشباع آب تاجپوشش در بلندمازو 37/5 میلیمتر و در راش شرقی 29/6 میلیمتر بود. همچنین بهطور متوسط، ظرفیت نگهداری آب تاجپوشش راش شرقی با مقدار 08/2 میلیمتر بیشتر از بلندمازو (15/1 میلیمتر) بود. متوسط مقدار باران در تودههای بلندمازو و راش شرقی بهترتیب 0/20 و 2/16 میلیمتر اندازهگیری شد. میانگین بارانربایی نسبی در راش شرقی (9/36 درصد) اندکی بیشتر از بلندمازو (5/33 درصد) حاصل شد. میانگین ضریب تاجبارش مستقیم و نسبت تبخیر در زمان بارندگی به شدت باران در راش شرقی 50/0 و 25/0 و در بلندمازو 71/0 و 36/0 محاسبه شد. با دانستن مقادیر مشخصههای اکوهیدرولوژیک تاجپوشش میتوان در تودههای با مقدار زیاد ظرفیت نگهداری آب تاجپوشش و مقدار کم ضریب تاجبارش، تیمارهای جنگلشناسی تنک کردن و هرس کردن را اعمال کرد و از این طریق مقدار بارانربایی را کاهش داد.