مدل‌سازی دقت پیش‌بینی‌ سود مدیریت در رژیم‌های مختلف اقتصادی

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد بین المللی خرمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمشهر، ایران

2 گروه حسابداری، واحد آبادان، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران

3 گروه حسابداری، واحد مسجدسلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجدسلیمان، ایران (نویسنده مسئول)

doi
10.22034/jmaak.2024.77530.4246
چکیده

چکیده: پیش‌بینی سود توسط مدیریت یکی از مکانیزم‌هایی است که مدیریت از طریق آن اطلاعاتی را دربارۀ وضعیت سودآوری آتی شرکت ارائه می‌کند. هدف تحقیق بررسی ارائه الگویی برای شناسایی عوامل اثرگذار بر دقت پیش‌بینی‌های سود مدیریت در شرکت‌های ایرانی در بورس اوراق بهادار تهران است. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی است. از اطلاعات 131 شرکت در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 1390 تا 1401 بهره گرفته شد. برای بررسی روابط بین متغیرها نیز از مدل هیبریدی میانگین‌گیری بیزین و مدل‌های پانلی مارکوف سویچینگ استفاده گردید. بر اساس نتایج از میان مدل‌های BMA،TVP-DMA،TVP-DMS، جهت شناسایی مهم‌ترین متغیرهای اثر گذار بر دقت پیش‌بینی سود مدیریت، مدل BMA از بالاترین کارایی برخوردار بود. بر این اساس 50 متغیر شناسایی شده موثر بر دقت پیش‌بینی سود مدیریت در مدل میانگین‌گیری بیزین وارد شدند و 13 متغیر به عنوان متغیرهای مهم که بر دقت پیش‌بینی سود مدیریت تأثیر داشتند، شناسایی شدند. در ادامه متغیرهای مذکور وارد مدل مارکوف سویچینگ گردیدند. بر اساس نتایج 5 رژیم در بازار سرمایه ایران شناسایی شدند. بر اساس نتایج عوامل منتخب موثر بر خطای پیش‌بینی سود مدیریت در دوره‌های رکود قوی‌تر و معنادارتر دارند و میزان خطای پیش‌بینی سود مدیریت در دوره‌های رکود بالاتر از دوره‌های رونق است.