فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور بررسی تاثیر بیماری زنگ سیاه (Puccinia graminis f. sp. tritici) بر روی صفات عملکردی و اجزاء آن و شناسایی منابع ژنتیکی مقاوم به این بیماری، 24 ژنوتیپ گندم در سال زراعی 1400-1399 در مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی استان آذربایجان شرقی تحت شرایط آلودگی و عدم آلودگی به نژاد بومی زنگ سیاه به نام  TKTTFو در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. برای مایه­زنی از پودر تالک استفاده شد و پس از محلول­پاشی آب مقطر و روغن سالترول بر روی گیاهان مایه­زنی با استفاده از گردپاش مکانیکی صورت گرفت. براساس نتایج آزمایش تفاوت معنی­داری بین ژنوتیپ­ها از نظر ارتفاع بوته، طول سنبله، قطر سنبله، وزن سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن صد دانه، عملکرد دانه، زیست توده و شاخص برداشت در سطح احتمال یک درصد مشاهده شد. نتایج نشان داد که آلودگی به پاتوژن باعث کاهش قطر ساقه، تعداد دانه در سنبله، وزن صد دانه، عملکرد دانه، زیست توده و شاخص برداشت می ­گردد. بر­اساس تمامی­ صفات مورد مطالعه، ارقام زارع و حیران و لاین­ های C-98-14، C-98-13، C-98-12 و CD-94-5 به ­عنوان ژنوتیپ­ های مقاوم شناسایی شدند. براساس تجزیه خوش ه­ای و تجزیه تابع تشخیص، کلیه ژنوتیپ­­ ها در شرایط آلودگی و عدم آلودگی به چهار گروه و در متوسط شرایط آلودگی به سه گروه طبقه­ بندی شدند. نتایج این پژوهش نشان داد آلودگی به زنگ سیاه عملکرد و اجزای آن را تحت تاثیر قرار می ­دهد و می­ توان از تنوع­ بین ژنوتیپ­ ها برای اصلاح ژنوتیپ­ های گندم استفاده کرد.