بررسی میزان آلودگی آفلاتوکسین در خوراک مصرفی و شیر تولیدی و شناسایی مولکولی سویه قارچی آن در برخی از گاوداری‌های استان آذربایجان شرقی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

2 گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

3 گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

4 گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

doi
چکیده

زمینه مطالعاتی: آفلاتوکسین­ها گروهی از مایکوتوکسین­های تحت عنوان متابولیت­های ثانویه سمی هستند که باعث آلودگی خوراک می­شوند. هدف: پژوهش حاضر به منظور شناسایی میزان آلودگی آفلاتوکسین M1 شیر، آفلاتوکسین B1 خوراک و متعاقبا جداسازی و شناسایی مولکولی گونه قارچی آسپرژیلوس فلاووس طراحی گردید. روش کار: بدین‌منظور از 10 گاوداری سطح استان آذربایجان شرقی به طور تصادفی نمونه­های خوراک و شیر در ماه­های اسفند و فرودین جمع آوری گردید و متعاقباً تعیین میزان آفلاتوکسین­ها، به روش الایزا انجام گرفت. همچنین جداسازی و شناسایی قارچ آسپرژیلوس فلاووس نمونه­هایی با حداکثر آلودگی (2 نمونه) و سویه­های خالص آسپرژیلوس فلاووس با استفاده از محیط کشت پوتیتو دکستروز آگار، پرایمر اختصاصی و واکنش PCR انجام پذیرفت. یافته­های به دست آمده از آنالیز آفلاتوکسین M1 و B1 توسط آزمون آماری T و با نرم افزار SAS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و اعداد به دست آمده با اعداد استاندارد جهانی و ملی مقایسه شد. نتایج: نتایج به دست آمده نشان داد که تمامی نمونه­های شیر و خوراک آلوده به آفلاتوکسین بودند ولی میزان آلودگی نمونه­های شیر کمتر از مقادیر مجاز استاندارد ایران، آمریکا و اتحادیه اروپا (به ترتیب 1/0، 5/0 و 05/0 میکروگرم در کیلوگرم) بود و از بین 10 نمونه تنها دو نمونه خوراکی میزان آلودگی آفلاتوکسین B1 بالاتر از حد مجاز استانداردهای ایران و اتحادیه اروپا (5 میکروگرم در کیلوگرم) بود. محدوده آلودگی نمونه­های شیر و خوراک به ترتیب در دامنه­های 021/0 الی 05/0 و 1/1 الی 9/6 میکروگرم در کیلوگرم مشاهده شد. از لحاظ آماری نیز آلودگی آفلاتوکسین M1 و B1 سطح منطقه از استانداردهای ملی و بین المللی پایینتر بود. تفاوت معنی­داری بین میانگین وجود داشت و به طور معنی­داری میانگین آلودگی­ها پایین­تر از این استانداردها بود (به ترتیب 0001/0>p و 01/0>p برای شیر و خوراک). بر اساس نتایج به دست آمده در خصوص شناسایی گونه قارچی نیز با توجه به عدم تشکیل باند در محدوه­ bp413، می­توان نتیجه گرفت که گونه غالب و عامل اصلی آلودگی خوراک­های نمونه برداری شده، گونه فلاووس نبوده است. نتیجه گیری نهایی: تفاوت معنی­داری بین میانگین آلودگی آفلاتوکسین M1 و B1 سطح منطقه با استانداردهای ملی و بین المللی وجود داشت و میانگین آلودگی­ها پایین­تر از این استانداردهای مزبور بود.