بررسی تنوع و غنای گونه‌ای کنه‌های اریباتید (Acari: Oribatida) در جنگل‌های ارسباران

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد، گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار، گروه زیست‌شناسی گیاهی، سلولی و مولکولی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

4 محقق، مرکز تحقیقات منابع طبیعی و کشاورزی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2023.360989.1562
چکیده

این پژوهش در سال 1399 با هدف بررسی تنوع و غنای گونه‌ای کنه‌های اریباتید در جنگل‌های بلوط و داغداغان ارسباران (اهر و کلیبر)، استان آذربایجان‌شرقی اجرا شد. نمونه‌برداری از خاک در اردیبهشت و خرداد انجام شد. کنه‌های موجود در نمونه‌های خاک با استفاده از قیف برلیز جداسازی و در محلول نسبیت شفاف‌سازی شدند، سپس از آنها اسلاید میکروسکوپی تهیه شد. کنه‌های نهان‌استیگمایان پس از شناسایی، شمارش و شاخص‌های تنوع و یکنواختی شانن و سیمسون و غنای گونه‌ای آنها با استفاده از نرم‌افزار Ecological methodology 6.0 محاسبه شد. در این پژوهش، 29 گونه کنه اریباتید از 27 جنس و 23 خانواده به شرح زیر شناسایی شدند.Cosmochthonius lanatus Michael, Sphaerochthonius splendidus Berlese, Steganacarus (Tropacarus) carinatus Koch, Papillacarus pseudoaciculatus Mahunka, Rhysotritia ardua Koch, Nothrus biciliatus Koch, Hermanniella septentrionalis Berlese,  Plesiodamaeus ornatus Pérez-Íñígo,  Belba sp., Xenillus setosus Grobler, Ozman & Cobanoglu, Fosseremus quadripertitus Grandjean, Rhinoppia obsoleta Paoli, Ramusella (Ramusella) puertomonttensis Hammer, Ramusella (R.) sengbuschi Tokyoensis, Ramusella (R.) sengbuschi  Str., ­Graptoppia (G.) sundensis acuta Ayyildiz, Rectoppia sp., Suctobelella sp., Austrocarabodes (Austrocarabodes) foliaceisetus Murvanidze & Weigmann, Tectocepheus velaus Michael, Eupelops acromios Haman, Berlesezetes aegypticus Balogh & Mahunka, Oribatula (O.) tibialis allifera Subías, Protoribates (P.) paracapucinus Mahunka, Scheloribates fimbriatus Thor, Ceratozetes conjunctus  Mihelčič, Punctoribates angulatus Bayartogtokh, Grobler & Cobanoglu, Galumna sp., Pilogalumna sp.بیشترین فراوانی کنه‌ها، در شهرستان اهر و کلیبر به‌ترتیب متعلق به گونه‌های Scheloribtes fimbriatus و Oribaiula tibilis بود. مقادیر شاخص‌های تنوع گونه‌ای محاسبه‌شده در منطقه کلیبر در خرداد بیشتر از اردیبهشت بود. تنوع و غنای گونه‌ای کنه‌های اریباتید در شهرستان کلیبر با پوشش گیاهی بلوط، به‌دلیل بالاتر بودن رطوبت و اسیدی بودن خاک، بیشتر از شهرستان اهر به ثبت رسید.