فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به ناکارآمدی سیستم‌های متعارف و سنتی حفاظت جنگل‌ها، تغییر سیاست‌های دولت‌محور به جامعه‌محور در مدیریت آنها در قالب جنگل‌داری اجتماعی، ضرورت استفاده از تحلیل‌های ساختاری با رویکرد آینده‌پژوهی را دوچندان می‌کند. بر همین اساس پژوهش پیش‌رو با هدف شناسایی و تحلیل پیشران‌های کلیدی مؤثر بر توسعه جنگل‌داری اجتماعی با رویکرد آینده‌پژوهی در جنگل‌های استان گلستان انجام شد. این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی و کمی ) است و از طریق فن پیمایش انجام گردید. کارشناسان و نیروهای حفاظت از جنگل در استان گلستان، جمعیت مورد‌ مطالعه را تشکیل می‌دادند که 50 نفر از آنها به‌عنوان تعداد نمونه به روش قضاوتی هدفمند انتخاب شدند. پس از گردآوری اطلاعات با بهره‌گیری از تکنیک اثرهای متقاطع و با استفاده از نرم‌افزار MicMac به تحلیل 20 شاخص مستخرج از روش دلفی پرداخته شد. نتایج حاصل نشان داد، مؤلفه اجتماعی بیشترین و مؤلفه اقتصادی کمترین تأثیرگذاری را در توسعه جنگل‌داری اجتماعی جنگل‌های استان گلستان دارد. بر‌اساس نتایج به‌دست‌آمده پنج عامل «تغییر سیاست‌گذاری متمرکز دولت‌محور و تلفیق آن با مدیریت جامعه‌محور» و «بهره‌مندی از حمایت و پشتیبانی اقتصادی و بودجه‌ای دولت» از مؤلفه سیاست‌گذاری- مدیریتی، «انجام فعالیت‌های تسهیل‌گری و استفاده از مروجان روستایی در جهت انجام مدیریت جامعه‌محور» و «شناسایی پیشروان روستایی و به‌کارگیری آنها در مدیریت جامعه‌محور جنگل» از مؤلفه اجتماعی و «توانمندسازی جوامع محلی از طریق ایجاد فرصت‌های شغلی جدید و تقویت منابع درآمدی» از مؤلفه اقتصادی مهمترین پیشران‌های کلیدی در توسعه جنگل‌داری اجتماعی در مدیریت جنگل‌های استان گلستان ارزیابی شد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، تدوین و تهیه سند چشم‌انداز بلندمدت با در نظر گرفتن سه بعد حفاظت جنگل، جوامع محلی، معیشت و توانمندسازی با رویکرد آینده‌نگری پیشنهاد شد.