نقش گیاهان پرستار در احیای اکولوژیکی طبیعت جنوب ایران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بوشهر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بوشهر، ایران
2 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بوشهر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بوشهر، ایران.
doi
10.22092/ijfrpr.2023.359634.1547چکیده
تجدید حیات گیاهان بهشدت حساس به استرسهای ناشی از عوامل زنده و غیرزنده در طبیعت است. موفقیت استقرار گیاهان در طبیعت به عوامل مختلفی مانند خشکی، چرای دام، در دسترس بودن منابع آب و خاک و اثر متقابل افراد بر همدیگر بهویژه در سنین نهال بستگی دارد. تعریف گیاه پرستار، اثر گیاه پرستار، رقابت و تسهیلگری و نقش تسهیلگری در احیای سرزمین به کمک منابع علمی بیان شد. به کمک جنگلگردشی و بررسی منابع علمی، گیاهان پرستار و گیاهان هدف در جنوب ایران شناسایی و نقش هر یک به کمک منابع علمی در دسترس بررسی گردید. برای این منظور از حاشیه خلیجفارس و دریای عمان در مسیرهایی که راه دسترسی داشت، تا ارتفاع 1250 متر از سطح دریا در قطعات نمونه یک هکتاری (100*100 متر) اقدام به بررسی پوشش گیاهی شد. گیاهان زیر تاج سایر درختان یا درختچهها نمونهبرداری و بهکمک منابع علمی شناسایی شدند. نتایج این تحقیق نشان داد، تعداد نه گونه متعلق به هشت جنس و شش خانواده بهعنوان گیاه پرستار و هفت گونه متعلق به شش جنس و شش خانواده بهعنوان گیاه هدف شناسایی شدند. از گروه گیاهان پرستار جنس Ziziphus Mill. از خانواده Rhamncaceae متنوعترین بود. از گروه گیاهان هدف نیز متنوعترین جنس، Pistacia L. متعلق به خانواده Anacardiaceae بود. تحقیقات تکمیلی برای بیان اثر تسهیلگری گونههای گیاهی پرستار و روشهای مناسب استفاده از آنها در احیای اکولوژیکی مناطق خشک جنوب ایران در رابطه با اجرای طرحهای احیا و توسعه جنگل پیشنهاد شد.