بررسی و شناسایی قارچ‌ها‌ی همراه عارضه زوال درختان اُرس

نویسندگان

1 محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران

2 محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران

3 استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2023.354946.1497
چکیده

به‌منظور شناسایی عوامل قارچی همراه با درختان اُرس در ارتفاعات شهرستان طارم، نمونه‌هایی از بافت‌های مختلف درختان بیمار تهیه و با استفاده از روش‌های معمول نسبت به کشت و جداسازی آنها اقدام گردید. برای شناسایی گونه‌ها، از روش‌های بررسی ریخت‌شناسی و شناسایی مولکولی استفاده شد. برای این منظور، ضمن استخراج DNA کل از تعداد 11 گونه از قارچ‌های جداسازی شده، ناحیه فاصله‌انداز داخلی DNA رایبوزومی آنها با استفاده از پرایمرهای عمومی (ITS-1 و ITS-4) تکثیر و بعد با توالی‌یابی آنها و مقایسه با توالی‌های موجود در بانک‌های اطلاعاتی شناسایی گونه‌ها انجام شد. در‌مجموع بیش از 150 جدایه قارچی در مدت سه سال از نمونه‌های آلوده درختان اُرس جداسازی شد که بر اساس ویژگی‌های ظاهری و توالی‌یابی ناحیه ITS جدایه‌های قارچی، تعلق آنها به گونه‌های زیر تأیید گردید: Nigrospora oryzae (31 جدایه)، Penicillium spp. (9 جدایه)، Aspergillus spp. (4 جدایه)، Trichoderma spp. (5 جدایه)، Aureobasidium pullulans (33 جدایه)، Polyporus sp. (3 جدایه)، Phoma sp. (14 جدایه)، Phoma medicaginesis (3 جدایه)، Alternaria alternata (5 جدایه)، Alternaria sp. (9 جدایه)، Alternaria consortialis (6 جدایه)، Hormonema carpetanum (5 جدایه)، Hormonema sp. (9 جدایه)، Peyronellaea pinodella (4 جدایه)، Kabatiella microsticta (3 جدایه) و Microsphaeropsis spp. (8 جدایه). بیشتر گونه‌ها ساپروفیت یا عوامل بیماری‌زای فرصت‌طلب هستند که اولین بار در ایران از روی اُرس گزارش می‌شوند. این عوامل همزمان با ضعف میزبان در اثر ابتلا به گیاه انگل دارواشک، تنش خشکی و آفات با حمله به آنها باعث تسریع زوال میزبان می‌شوند.