نگاهی به نیم فاصله از دریچهٔ دستور زبان و نگارش
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران
doi
10.22034/nf.2024.298844.1079چکیده
نیمفاصله نوعی نویسه یا فاصلهٔ تایپی نسبتاً تازه است که متخصّصان رایانه و طرّاحان نرمافزارهای پردازش متن به آن پرداختهاند. در منابع نگارشی فارسی از نیمفاصله کمتر یاد شده و مصادیق آن با گزارههای «جدا»، «جدانویسی» و «عدم فاصله» تبیین گردیده که یا تفاوت آن را با فاصله روشن نمیکند یا با عنوان رایج این اصطلاح همخوانی ندارد. داشتن شیوهنامهای یکسان و درست برای چگونگی نوشتن نیمفاصله و رعایت آن نیز بینظمی در جنبهای از نگارش فارسی را سامان میدهد و نیازی مهم را در بخشی از نوشتار فارسی امروز برآورده میسازد. در این پژوهش، با استفاده از منابع معتبر نگارشی و دستوریِ فارسی و با استناد به شاخصهایی همچون گفتار سخنگویان زبان، یکپارچگی آوایی و معنایی، عناصر نوایی، کاربرد مستقل و کارکرد نحوی کلمات، نیمفاصله و چگونگی کاربرد آن، با آوردن نمونههای فراوان، در انواع هفتگانهٔ کلمات فارسی، به روش توصیفی ـ تحلیلی بررسی و تحلیل شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد که نیمفاصله در انواع کلمات فارسی کاربرد دارد، اما کاربردش در دو نوعِ صفت و اسم بسیار، در نوع حرف زیاد و در انواع فعل، قید، ضمیر و صوت کم بوده است. کمک به تدوین شیوهنامهای یکسان و درست برای چگونگی نوشتن نیمفاصله در متون تایپی فارسی نیز از اهداف این پژوهش است.
