فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترکیب و تنوع جوامع گیاهی و جانوری در طول زمان با تغییر شرایط محیطی و در اثر آشفتگی‌ها تغییر می‌کند. در این پژوهش تأثیر آشفتگی بر ساختار جنگل در ذخیره‌گاه دارمازو واقع در منطقه شینه‌قلایی استان لرستان بررسی شد. به این منظور 8 توده جنگلی دچار رانش زمین با مجموع مساحت 5/4 هکتار شناسایی و در ادامه موقعیت و مشخصات کمی و کیفی (در 4 طبقه آسیب‌دیدگی) درختان ثبت شد. سپس تغییرات تراکم، تنوع گونه‌ای و پراکنش درختان ارزیابی شد. بر‌اساس نتایج، پس از آشفتگی و رانش زمین، نیمی از درختان در طبقات آسیب‌دیدگی متوسط و شدید قرار دارند و 2/17 درصد از پایه‌های درختی و 41/4 درصد از مقدار تاج‌پوشش توده‌ها از بین رفته که بیشتر مربوط به درختان جوان بوده است. در مقوله شاخص‌های ساختاری، تنوع گونه‌ای و آمیختگی روند کاهشی و شاخص‌های اسمیت- ویلسون و زاویه یکنواخت افزایش داشته‌اند. با توجه به نتایج، اگرچه به لحاظ آماری اختلاف معنی‌داری در شاخص‌های ساختاری مشاهده نشد، اما خشک‌سالی‌های پی‌در‌پی، بارش‌های تند و نامنظم، تخریب و به‌دنبال آن رانش زمین در مدت زمان کوتاهی منجر به تغییرات آشکار در ساختار جنگل شده است که متأسفانه این روند همچنان ادامه دارد. از‌این‌رو، ضروری است با اقدامات حفاظتی بیشتر و احیای جنگل، به‌ویژه در کانون‌های آشفتگی، زمینه کاهش یا توقف نابودی این زیست‌بوم ارزشمند را فراهم کرد.