بررسی خویش آمیزی روی برخی از صفات تولیدی گاو نژاد سرابی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

2 گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

3 گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

4 گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

5 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

doi
چکیده

زمینه مطالعاتی: هم­خونی یکی از فاکتور­های مهمی است که می­تواند شیر تولیدی و سود اقتصادی را در گله­های گاو شیری کاهش دهد. هدف: هدف تحقیق این است که اثر همخونی بر روی صفات تولیدی گاو نژاد سرابی که از نژاد های در معرض نابودی است دانسته شود. روش کار: در این تحقیق از داده­های 1250 رأس گاو نژاد سرابی که طی  سال­ های 1370­ تا 1390 در مرکز پشتیبانی گاو بومی سرابی ثبت شده بود استفاده گردید. بر این اساس ضریب هم­خونی در سال­های مختلف محاسبه گردید و اثر  هم­خونی به حالت  گسسته بر تولید شیر، چربی، پروتئین، درصد چربی، درصد پروتئین و وزن تولد بررسی شد. رکورد­های تحت بررسی شامل 4208 رکورد تولید شیر، چربی، پروتئین، درصد چربی، درصد پروتیین و 961 رکورد وزن تولد بود. نتایج: ضریب هم­خونی در این گله بین 28/-0 برآورد شد. از کل گله، 19% حیوانات هم­خون بودند. میانگین ضریب هم­خونی در کل جمعیت 0109/0 و در بین افراد هم­خون 0574/0  برآورد گردید.   نتایج بدست آمده نشان داد که عامل هم­خونی به همراه سال-فصل زایش و شکم زایش به لحاظ آماری اثر معنی­داری بر صفات  تحت بررسی داشت (01/0 >P). ضرایب تابعیت هم­خونی در دو حالت پیوسته و گسسته اندازه گیری شد. در حالت پیوسته بر صفات تولید شیر، درصد چربی و درصد پروتئین به ازای افزایش یک درصد هم­خونی به ترتیب 69/2- کیلوگرم، 59/1+% ، 18/1+% بدست آمد؛ و در حالت  متغیر گسسته  به ترتیب 129/0- کیلوگرم، 093/0+% و 072/0+% بود. میزان ضریب تابعیت هم­خونی بر صفت وزن تولد در حالت متغیر گسسته برابر 564/0- کیلوگرم بود. نتیجه گیری نهایی:برای حفظ ذخایر ژنتیکی کشور که گاو نژاد سرابی یکی از مهمترین آنها است، لازم است مدیریت تلاقی­ها در جمعیت گاو سرابی بدقت تحت نظر قرار گیرد. با عنایت به تلاقی نژاد سرابی با نژاد هلشتاین و کاهش تدریجی تعداد گاو نژاد سرابی لازم است پدیده هم خونی و نحوه تلاقی ها بخوبی رصد شود تا از انقراض این نژاد جلوگیری بعمل آید.