شکل‌شناسی ‌سلول‌های خونی Spodoptera litura (Lepidoptera: Noctuidae) آفت توت جنگلی

نویسندگان

1 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2023.362741.1591
چکیده

نقش فاکتورهای خونی به‌ویژه ‌سلول‌های خونی در مبارزه با هر عامل بیگانه وارد شده به همولنف، کلیدی است و شناسایی این ‌سلول‌ها و تنوع آنها، اولین مرحله از مطالعات دفاع حشرات‌‌ است. ازاین‌رو، این تحقیق به منظور بررسی شکل ‌سلول‌های خونی پروانه Spodoptera litura انجام شد. از لاروهای سن پنجم حشره در آزمایش‌ها استفاده شد. شرایط پرورش لاروها دمای 1±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 50% و دوره روشنایی به تاریکی 14:10 ساعت بود. بر اساس مشاهدات با میکروسکوپ نوری و بزرگنمایی 40، پنج تیپ سلول خونی شامل پروهموسیت‌ها، پلاسموتوسیت‌ها، گرانولوسیت‌ها، اونوسیتوئیدها و اسفرولوسیت‌ها در همولنف لارو حشره وجود دارد. پروهموسیت‌ها مدور با هسته درشت مرکزی بودند و فراوانی آنها در خون لارو سن پنج حدود 10 درصد به دست آمد. پلاسموتوسیت‌ها به دو شکل رایج دوکی با دو زائده مشخص و کشیده و ورمی شکل مشاهده شدند. این ‌سلول‌ها بزرگترین هموسیت‌ها از نظر اندازه طولی بودند. هسته مشخص مرکزی و سیتوپلاسم دانه‌دار دارند. فراوانی پلاسموتوسیت‌ها حدود 38 درصد بود. گرانولوسیت‌ها مدور و در اندازه‌‌های بزرگتر از پروهموسیت‌ها با گرانول‌‌های زیاد در سطح سیتوپلاسم مشاهده شدند و بالاترین فراوانی را در بین هموسیت‌ها به خود اختصاص دادند. اونوسیتوئیدها دایره‌ای شکل و هسته جانبی مشخص دارند و فراوانی آنها حدود 8 درصد است. اسفرولوسیت‌ها با سیتوپلاسم حفره‌دار و دیواره سلولی نازک مشاهده شدند. کمترین فراوانی هموسیت‌ها در لارو سن پنج S. litura مربوط به این ‌سلول‌ها و کمتر از یک درصد به دست آمد.