فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه مطالعاتی: امروزه بهبود بهره­وری به عنوان بهترین و کارآمدترین روش دستیابی به رشد اقتصادی با توجه به کمیابی منابع تولیدی مطرح است. مدیریت بهره­وری مستلزم شناخت اجزاء و تحلیل تغییرات آن در پروسه توسعه است. هدف: مطالعه حاضر با هدف اندازه­گیری و تجزیه روند تغییرات بهره­وری گاوداری­های شیری صنعتی صورت گرفت. روش کار: این مطالعه با استفاده از روش تحلیل پوششی داده­ها و شاخص هیکس مورستین به محاسبه و تجزیه بهره­وری کل عوامل تولید می­پردازد. آمار و اطلاعات مورد استفاده تحقیق از نتایج طرح آمارگیری نمونه­ای گاوداری­های صنعتی استان­های کشور طی سال­های 92-1369­ جمع­آوری گردید. نتایج: نتایج نشان داد که در طی دوره 75-1369 شاخص رشد قیمت ستاده به رشد قیمت نهاده (TT) نسبت به سال پایه (1369) حدود 86 درصد افزایش یافته که این دوره با کاهش شاخص بهره­وری کل عوامل تولید ((TFP به میزان 15 درصد همراه بوده است. بررسی شاخص TFP نیز حاکی از آن است که شاخص مذکور ابتدا سیر نزولی و سپس سیر صعودی داشته است و علیرغم نوسانات موجود در طی دوره زمانی 92-1369، به طور متوسط نسبت به سال پایه حدود 15 درصد افزایش یافته است. کارایی بهره­وری کل عوامل تولید (TFPE) از سال 1369 تا سال 1392 روند کاهشی داشته و از 521/0 در سال 1369 به 248/0 در سال 1392 کاهش یافته است. همچنین ارزیابی و تحلیل منابع تغییرات TFP نشان داد که در دهه­ی 1370 مهم­ترین جزء تغییرات TFP، کارایی مقیاس پسماند ستاده­گرا (ROSE) و در طی نیمه دوم دوره مطالعه، تغییرات تکنولوژی به عنوان یکی از اصلی­ترین عناصر تغییرات TFP گاوداری­های شیری صنعتی کشور محسوب می­شود. نتیجه­گیری نهایی: همین امر نشان می دهد که برای افزایش بهره وری، بایستی توجه به ترویج تکنولوژی مد نظر قرار گیرد تا بتواند در فرآیند تولید ثمربخش باشد. در مجموع توسعه و ترویج نمادهای تکنولوژی از جمله گاوهای اصلاح نژاد شده، خدمات تلقیح مصنوعی و انتقال جنین و همچنین افزایش مقیاس تولید از طریق اعمال سیاست­های تشویقی و حمایت از واحدهای تولیدی بزرگ می­تواند به ارتقاء بهره­وری عوامل تولیدی منجر شود.