فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از معضلات محیط‌زیستی جنگل‌های زاگرس به‌ویژه در دو دهه اخیر، بروز پدیده زوال بلوط (Oak decline) است . شدت زوال بلوط در زاگرس شمالی کندتر از زاگرس میانی و جنوبی است. هدف از این مطالعه، بررسی روند خشکیدگی درختان بلوط در شهرستان بانه (استان کردستان) در سال‌های 1398 و 1399 بود. برای اجرای این مطالعه چهار سایت بلوه و گندمان (دامنه جنوبی) و سارکی و میرحسام (دامنه شمالی) انتخاب و در هریک، 100 درخت ارزیابی شدند. وضعیت زوال درختان طی دو سال اجرای مطالعه در پنج طبقه شامل درختان سالم، سرخشکیده، خشکیدگی تا 50 درصد، خشکیدگی بیشتر از 50 درصد و کاملاً خشکیده ثبت شد. از آزمون‌های ناپارامتری ویلکاکسون و فریدمن برای مقایسه کدهای زوال در هر سایت در دو سال متوالی و مقایسه کدهای زوال در چهار سایت در هر سال (جداگانه) استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین تغییر طبقه زوال در سایت سارکی (با 27/0 تغییر) بود. در هر چهار سایت، درختان در سال دوم آماربرداری به سمت طبقه‌های زوال در حال تغییر بودند و از نظر آماری تغییر طبقه‌های زوال در هر سایت در دو سال متوالی معنی‌دار بود. نتایج آزمون فریدمن تأئید کرد که در هر سال اختلاف طبقه‌های زوال در چهار سایت از نظر آماری معنی‌دار بود. همچنین، سهم درختان دارای زوال (سرخشکیده و خشکیدگی تا 50 درصد) از 24 درصد در سال 1398 به 44 درصد در سال 1399 تغییر یافته بود. بیشترین زوال درختان بلوط در دامنه شمالی مشاهده شد. درمجموع، پیشنهاد می‌شود تا حدامکان دخالت‌های انسانی کنترل شوند .