مدل سازی ساختاری تفسیری عوامل تعیین کننده ریسک تاثیرگذار بر بازده سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

نویسندگان

1 استادیار، گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.

2 استادیار گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران

3 دانشجوی دکترای گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران

4 استادیار، گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران

doi
چکیده

بازده سهام از جمله مهمترین معیارها برای تصمیم‌گیری در بورس اوراق بهادار بازده سهام می‌باشد که محتوای اطلاعاتی داشته و سرمایه‌گذاران در تجزیه‌و‌تحلیل‌های مالی و پیش‌بینی از آن بهره می‌گیرند. سرمایه‌گذاران براساس عوامل تعیین‌کننده ریسک تا حدودی می‌توانند بازده سهام را پیش‌بینی نمایند. براین اساس هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی و سطح‌بندی عوامل تعیین‌کننده ریسک تاثیرگذار بر بازده سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. شناسایی عوامل تعیین‌کننده ریسک با روش تحلیل محتوای کیفی پیشینه پژوهش و مصاحبه‌های نیمه‌ساختار‌یافته و بر پایه تکنیک اشباع نظری با 18نفر از اساتید رشته‌های حسابداری، مدیریت مالی و اقتصاد انجام گرفت. روایی و پایایی مصاحبه‌ها به ترتیب با روش روایی محتوایی نسبی و شاخص کاپای کوهن تایید شد. کدگذاری مصاحبه‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA منجر به شناسایی 12عامل تعیین‌کننده ریسک شد. به منظور سطح-بندی عوامل تعیین‌کننده ریسک شناسایی شده از نظرات 61نفر از مدیران میانی و ارشد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با روش نمونه‌گیری هدفمند و به کمک پرسشنامه استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه به ترتیب با بهره‌گیری از روایی محتوا و روش آزمون ـ پس‌آزمون تایید شد. عوامل شناسایی شده با روش ساختاری تفسیری منجر به تشکیل هفت سطح شد که عوامل کلان اقتصادی اثرگذارترین و نقدینگی و گزارشگری مالی اثرپذیرترین عوامل بودند. مدل‌سازی عوامل تعیین‌کننده ریسک تاثیرگذار بر بازده سهام می‌تواند منجر به کاهش شکاف نظری پژوهش شود و مدیران، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران را از اهمیت تاثیرگذارترین عوامل آگاه نموده تا با تقویت این عوامل بتوانند زمینه سرمایه‌گذاری بیشتر را فراهم نمایند.