اولویتبندی اهمیت مجموعههای غیردولتی در حفاظت از ذخیرهگاههای زیستکره با استفاده از TOPSIS (مطالعه موردی: پارک ملی گلستان)
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری، گروه جنگلداری دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استاد، گروه جنگلداری و اکولوژی جنگل دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22092/ijfrpr.2023.359573.1546چکیده
پارک ملی گلستان، قدیمیترین پارک ملی ثبت شده در کشور ایران و پناهگاهی کمنظیر برای حیاتوحش است که این منطقه در سال ۱۹۵۷ میلادی بهعنوان یکی از ذخیره گاه های زیست کره در ایران توسط یونسکو به ثبت رسیده است. بخشهای غیردولتی متفاوتی در حفاظت از این پارک نقش دارند که هدف از مطالعه حاضر اولویت بندی اهمیت نقش آنها در حفاظت از آن میباشد. بدین منظور شاخصهای مشارکتی جلوگیری از تخریب جنگل، آموزش جوامع محلی، اطفاء حریق، مقابله با شکارچیان، جلوگیری از ورود دام، پیشگیری از حریق، پاکسازی محیط و نمره عملکرد برای مجموعههای غیردولتی سازمانهای مردمنهاد، همیاران طبیعت و جوامع محلی با استفاده از پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفت و وزن هر یک از شاخصها با استفاده از آنتروپی شانون محاسبه گردید و در نهایت با استفاده از مدل TOPSIS اهمیت هر یک از جوامع تأثیرگذار در مدیریت پارک اولویتبندی شد. در این مطالعه اهمیت بالای شاخصهای مشارکتی جلوگیری از تخریب جنگل، همکاری با اداره محیطزیست، مقابله با شکارچیان غیرمجاز و پاکسازی محیط در مدیریت پارک به ترتیب با وزنهای 0.337، 0.187، 0.145 و 0.112 بدست آمد. نتایج همچنین اهمیت بالای سازمانهای مردمنهاد را با وزن 0.87 در مدیریت مشارکتی پارک نشان می هد بهطوریکه جوامع محلی و همیاران طبیعت با وزنهای 0.36 و 0.06 در اولویتهای بعدی قرار گرفتند. ازآنجاکه پارک با داشتن وسعت بالا و شرایط منطقهای خاص تحتتأثیر تنشهای محیطی و انسانی است باتوجهبه نتایج بدست آمده از این مطالعه میتوان گفت سازمانهای مردمنهاد و جوامع محلی دارای ظرفیت مناسبی در شاخصهای مدیریت پارک هستند