تأثیر جایگزینی یونجه با علوفه کوشیا بر تولید و ترکیب شیر، گوارش‌پذیری مواد مغذی و تخمیر شکمبه‌ای بزهای شیرده سانن

نویسندگان

1 گروه علوم دامی دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه علوم دامی دانشگاه فردوسی مشهد

3 گروه علوم دامی دانشگاه فردوسی مشهد

4 گروه علوم دامی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

زمینهمطالعاتی:بخش­های وسیعی از کشور ایران دارای خاک و آب شور می­باشد. زراعت بسیاری از گیاهان در این شرایط یا ممکن نیست و یا با عملکرد خیلی کم همراه می­باشد. کوشیا به‌عنوان یک گیاه علوفه‌ای شورپسند می‌تواند در این شرایط اقلیمی به خوبی کشت و زرع شود و حتی جایگزین علوفه ‌رایجی چون یونجه در تغذیه نشخوارکنندگان این مناطق گردد. هدف:این آزمایش به‌منظور مطالعه تأثیر جایگزینی یونجه با علوفه خشک و سیلو شده کوشیا (با و بدون مواد افزودنی) بر عملکرد تولیدی بزهای شیرده سانن انجام گردید.روشکار: تعداد24 رأس بز شیرده سانن در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با 4 تیمار و 6 تکرار به 4 جیره غذایی اختصاص داده شدند. تیمارهای آزمایشی (جیره های غذایی)  شامل: 1- جیره پایه حاوی یونجه خشک بعنوان تنها علوفه جیره (50% ماده خشک جیره) یا جیره شاهد، 2- جیره پایه حاوی علوفه خشک شده کوشیا که بطور کامل جایگزین یونجه خشک شده بود، 3- جیره پایه حاوی علوفه سیلو شده کوشیا که بطور کامل جایگزین یونجه خشک شده بود 4- جیره پایه حاوی علوفه کوشیا سیلو شده  همراه با 10% خرمای ضایعاتی، این سیلاژ کوشیا نیز همانند دو جیره قبلی (2 و 3) بطور کامل جایگزین یونجه خشک شده بود. این جیره ها به مدت 6 هفته به بزها تغذیه شدند و مصرف خوراک، تولید شیر، تغییرات فراسنجه های شکمبه و خون دامها اندازه گیری شد. نتایج:مقدار مصرفماده خشک جیره های آزمایشی در بزهای اختصاص داده شده به تیمارها تفاوت معنی دار نداشت (05 /0<P). با اینکه جیره حاوی سیلاژ عمل آوری شده با 10%  خرمای ضایعاتی میزان تولید شیر بزها را به ‌طور معنی‌دار (05 /0 >P)  نسبت به سایر جیره‌های آزمایشی افزایش داد، اما جیره‌ها اثری بر درصد و مقدار تولید ترکیبات شیر نداشت. قابلیت هضم ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام و الیاف نامحلول در شوینده خنثی اختلاف معنی‌داری در بین جیره‌های آزمایشی نداشت (05 /0P>). درصد اسید پروپیونیک مایع شکمبه در جیره کوشیا عمل‌آوری شده با 10%  خرمای ضایعاتی بیشتر از سایر جیره ها بود. جیره‌ها اثری بر دیگر فراسنجه‌های تخمیری شکمبه و همچنین پارامترهای بیوشیمیایی خون بزها نداشت. نتیجه‌گیرینهایی: نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد در مناطقی از کشور که دارای آب و خاک شور است کشت و تولید کوشیا به منظور تامین علوفه مورد نیاز نشخوارکنندگان می تواند مورد توجه قرار گیرد. اضافه کردن منابع انرژی زا به علوفه کوشیا و سپس سیلو کردن آنها عملکرد بهتری همراه خواهد داشت، همانگونه که در این آزمایش مشاهده شد.