ارائه مدل شایستگی کمیته حسابرسی مبتنی بر نظریه مبنایی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

2 دانشیار ،گروه حسابداری ،واحد گرگان ،دانشگاه آزاد اسلامی ،گرگان ،ایران

3 دانشیار گروه حسابداری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران

4 دانشیار، گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

5 استادیار گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران.

doi
10.22034/jmaak.2025.23895
چکیده

در دو دهه اخیر راهبری شرکتی تغییرات زیادی داشته است که از جمله می‌توان به نقش کمیته حسابرسی اشاره نمود که از حالت منفعل به حالت فعال در شرکت‌ها تبدیل گشته است. کمیته‌های حسابرسی یک بخش ارزشمند و مکمل از فعالیت‌های راهبری در سازمان‌ها هستند و وجود آن‌ها به عنوان یک ساختار نظارتی عنصر مهمی در راهبری شرکتی خوب محسوب می‌شود، بنابراین مهارت‌ها و شایستگی‌های کمیته حسابرسی برای اثربخش بودن کمیته در انجام وظایفش حیاتی می‌باشد. از این رو هدف پژوهش حاضر، ارائه مدلی برای شایستگی اعضای کمیته حسابرسی باتوجه به شرایط حاکم بر کشور ایران می‌باشد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از مصاحبه با 15 خبره حرفه حسابرسی که جزء اعضای هیئت علمی دانشگاه و جامعه حسابداران رسمی ایران، کمیته حسابرسی، شرکاء مؤسسات حسابرسی بوده‌اند با بهره‌گیری از روش گلوله برفی داده بنیان انجام پذیرفت، داده‌های پژوهش جمع‌آوری شده طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و 174 کد مفهومی و 18 مقوله فرعی و 9 مقوله اصلی و یک مدل مفهومی استخراج گردید، لذا مهمترین دستاورد این پژوهش را می‌توان دستیابی به مدل پارادایمی از شایستگی کمیته حسابرسی دانست. نتایج این بررسی نشان داد شایستگی اعضای کمیته حسابرسی به منظور دستیابی به سطح مطلوب اثربخشی به مجموعه‌ای از شایستگی‌های فردی، دانشی، مهارت و تجربه و محیطی نیاز دارند. این مطالعه می‌تواند شروع مناسبی برای در نظر گرفتن یک شاخص جهت دستیابی و ارزیابی شایستگی‌های لازم در بین اعضای کمیته حسابرسی توسط مجامع حرفه‌ای و سازمان‌ها و اعضای هیئت‌مدیره مورد استفاده قرار گیرد.