حمایت حقوقی از جنگل ها و مراتع در برابر آفات و بیماری ها: مطالعه‌ی تطبیقی قوانین جنگل ایران، فرانسه، ترکیه و آفریقای جنوبی

نویسندگان

1 استاد، گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد، مشهد، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران. پست الکترونیک: afrand@ut.ac.ir 2- استادیار، گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 استادیار، گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2023.358531.1543
چکیده

در سالهای اخیر تغییرات اقلیمی در کنار گسترش حمل و نقل، شیوع آفات و بیماریها را در عرصه‌های طبیعی تشدید کرده است. حقوق تطبیقی یکی از روشهایی است که میتوان احکام چند نظام حقوقی را پیرامون یک مسئله خاص بررسی کرده و راهکارهای قانونی مناسب را جهت بهره گیری در حقوق داخلی یافت. در این پژوهش، قوانین جنگل‌ها و مراتع ایران، فرانسه، ترکیه و آفریقای جنوبی بررسی و موضوعات قانونی مرتبط با آفات و بیماری‌ها در سه دسته اقدامات حمایتی قبل، حین و بعد از شیوع آفات و بیماری‌ها طبقه‌بندی شده و مورد توصیف، مقایسه و تبیین قرار گرفت. ارزیابیها نشان داد اقدامات زیر در قوانین کشور هامورد توجه قرار گرفته‌اند: پرورش جنگل، خروج مازاد مقطوعات، تدوین شاخص‌ها و معیارهای مدیریت پایدار و پایش مستمر آن‌ها، اعلام کانون‌های شیوع و مناطق آلوده به عنوان منطقه‌ی ویژه حفاظتی، جمع‌آوری ارگانیسم‌های مضر ویا بستر زیست وامحای آن‌ها، مبارزه زیستی وآتش‌زنی کنترل شده و همچنین انجام پژوهش‌های بیشتر برای حمایت در مقابل آفات و بیماری‌ها. در قوانین کشورهاتاکید بر جلوگیری از شیوع آفات و بیماری‌های جنگلهاو مراتع است واقدام‌های حین شیوع و پس از آن کمتر مورد توجه بوده‌اند. به علاوه، توجه به یافته‌های علمی و پژوهشی در زمینه‌ی مبارزه با آفات و بیماری‌های جنگل و مرتع نشان داد برخی اقدامات مفید و ضروری که در قوانین بررسی شده مورد تصریح قرار نگرفته‌اند عبارتند از : نظام‌مندسازی بهره‌برداری‌ها، تدوین فهرستی از ارگانیسم‌های مضر و آفات قرنطینه‌ای جنگل‌ها و مراتع، انجام عملیات احیایی و بهداشتی در مناطق متاثر از آفات و بیماری‌ها و گزارش‌دهی.