تنوع و غنای گونه‌ای بندپایان مرتبط با لارو‌های زمستان‌گذران پروانه دم قهوه‌ای بلوط (Lepidoptera: Erebidae).Euproctis chrysorrhoea L در مناطق مختلف جنگل‌های ارسباران

نویسندگان

1 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار، گروه گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان‌شرقی، تبریز، ایران

4 استاد، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2023.360860.1561
چکیده

پروانه دم قهوه‌ای بلوط.Euproctis chrysorrhoea L آفت درجه اول جنگل‌های ارسباران بوده و از پراکنش بالایی در این جنگل‌ها برخوردار است. این پژوهش با هدف بررسی تنوع و غنای گونه‌ای بندپایان مرتبط با لارو‌های زمستان‌گذران این آفت در هشت منطقه از دو شهرستان اهر و هوراند در آذربایجان‌شرقی (سال 1399) انجام شد. در هر منطقه تعداد 20 درخت بلوط به‌طور تصادفی انتخاب و از هر درخت تعداد 10 لانه زمستان‌گذران لاروی آفت جمع‌آوری شدند. بندپایان داخل لانه‌های لاروی آفت در آزمایشگاه جدا شده و شاخص‌های غنای گونه‌ای، تنوع شانن و سیمسون آنها در طبقات مختلف ارتفاعی محاسبه شدند. در این پژوهش تعداد هفت گونه از بندپایان روی لاروهای زمستان‌گذران این آفت به شرح ذیل شناسایی شدند: Brachymeria intermedia Nees (Hym.: Chalcididae), Monodontomerus aerus Walker (Hym.: Torymidae), Pimpla turionellae L. (Hym.: Ichneumonidae), Meteorus obsoletus Wesmael (Hym.: Braconidae), Telenemus sp. (Hym.: Scelionidae), Tachina praeceps Meigen (Dip.: Tachinidae), Thomisas sp. (Aranea: Thomisidae). بیشترین تعداد بندپایان (شش گونه) در منطقه نیق (هوراند) مشاهده شد. بیشترین فراوانی در بین بندپایان شناسایی شده مربوط به گونه Telenemus sp. بود. تنوع و غنای گونه‌ای بندپایان شناسایی شده در مناطق مختلف اهر از هوراند کمتر بود. به‌طوری‌که بیشترین و کمترین میزان شاخص تنوع شانن با مقادیر 56/2 و 04/1 و همچنین بیشترین و کمترین میزان شاخص سیمسون نیز با مقادیر 76/0 و 31/0 به‌ترتیب در مناطق نیق (هوراند) و گوراوان (اهر) به ثبت رسید. نتایج نشان داد ارتفاع از سطح دریا بر شاخص‌های تنوع بندپایان مرتبط با لارو‌های زمستان‌گذران دم قهوه‌ای بلوط تاثیری نداشته است.