بررسی دیدگاه کارشناسان در مورد مشارکت جامعه محلی در اجرای اقدامات حفاظتی تنوعزیستی در منطقه حفاظت شده سرخآباد استان زنجان
نویسندگان
1 دانشیار ترویج کشاورزی و توسعه روستایی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران
2 دانشآموحته دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران
doi
10.22092/ijfrpr.2023.360284.1556چکیده
یکی از رویکردهای مدیریتی در راستای حفاظت تنوعزیستی، مدیریت مشارکتی است. پژوهش حاضر با هدف شناخت مشارکت جامعه محلی در اجرای اقدامات حفاظت و مدیریت تنوعزیستی در منطقه حفاظتشده سرخآباد استان زنجان انجام شد. پژوهش از یک روش تحقیق ترکیبی بهره گرفت. بدین صورت که ابتدا از طریق یک پژوهش کیفی اکتشافی، 32 نفر از کارشناسان اداره کل حفاظت محیطزیست، ادارهکل منابعطبیعی و آبخیزداری، سازمان جهاد کشاورزی و مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان با استفاده از شیوه نمونهگیری هدفمند در استان و شهرستانهای زنجان و طارم انتخاب شدند و جمعآوری دادهها از طریق انجام مصاحبههای نیمهساختاریافته پیرامون شاخصهای اقدامات صورت گرفته در حفاظت از تنوعزیستی در منطقه صورت پذیرفت. در بخش کمی، پرسشنامه خودتکمیلی تهیه شد و دادهها با استفاده از یک روششناسی پیمایشی گردآوری شدند. نتایج نشان داد، مشارکت جامعه محلی در اجرای اقدامات حفاظت و مدیریت تنوعزیستی، بیشتر در سطح یک مشارکت (مشارکت دستکاری شده) و سطح دو مشارکت (صرفاً اطلاعرسانی به مردم) بوده است و به سطوح بالای مشارکت توجه نشده و یا بسیار کم توجه شده است. همچنین نتایج نشان داد بین مشارکت در اقدامات بهبود دهنده دانش و اجرای آن، و بین مشارکت در اقدامات تنوعساز و بهبود دهنده معیشت و اجرای آن ارتباط مثبت و معنادار وجود داشت. بنابراین، ضرورت دارد که اقدامات حفاظت و مدیریت تنوعزیستی، با نگاهی جامعتر، چند بعدی و براساس تقویت مشارکت جوامع محلی و انسجامبخشی فعالیتهای سازمانها و کنشگران مختلف در جهت حفاظت و احیای اکوسیستمها و گونههای مناطق حفاظت شده انجام شوند.
