تبیین مولفه های حسابرسی شناسایی پولشویی در بانک ها با روش دلفی و رتبه بندی آنها با فرآیند تحلیل رتبه ای

نویسندگان

1 استادیار، گرو ه حسابداری، واحد سنندج، دانشگا ه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

2 دانشجوی دکتری، گرو ه حسابداری، واحد سنندج، دانشگا ه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

3 استادیار، گرو ه اقتصاد، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

doi
10.22034/jmaak.2025.77883.4361
چکیده

پولشویی، راهی است برای واردکردن پول‌های غیرقانونی مجرمان به سیستم اقتصادی قانونی. روشهای پولشویی در سیستم بانکی بسیار مختلف است. روش اسمورفینگ، استفاده از حساب‌های اجاره‌ای، استفاده از صندوق امانات بانک و بسیاری موارد دیگر، ازجمله روش‌های پولشویی در سیستم بانکی محسوب می‌شوند. بانک‌ها، باید برای جلوگیری از پول‌شویی، مکانیزم‌های مناسبی را توسعه دهند. حسابرسی می‌تواند یک مکانیزم کنترلی مناسب باشد. هدف از تحقیق حاضر شناسایی مولفه‌های حسابرسی در تشخیص پولشویی در بانک‌هاست که در نهایت اهمیت عوامل مربوطه نیز مشخص می‌شود. بدین منظور برای شناسایی مولفه‌ها از روش دلفی و برای رتبه‌بندی آنها از فرآیند تحلیل‌رتبه‌ای استفاده شد. در این روش‌ها از نظرات 10 خبره آشنا با موضوع که عمدتاً در بخش حسابرسی و پولشویی بانک‌ها مشغول به کار بودند استفاده شد. برای تأیید نهایی مولفه‌ها از شاخص کاپا و نظرات دو ارزیاب حرفه‌ای استفاده شد. در نهایت یافته‌های دلفی و کاپا 6 مولفه اصلی و چندین مولفه فرعی برای هر مولفه شناسایی نمود. محاسبات ماتریسی نیز نشان داد که به ترتیب مولفه‌های محیطی، مولفه‌های قانونی، مولفه‌های آزمون‌های رعایت، مولفه‌های آزمون‌های محتوا، مولفه‌های حسابرسی داخلی و مولفه‌های مدیریت ریسک از اهمیت بیشتری در شناسایی پولشویی برخوردار هستند. از اینرو پولشویی نیاز به اصلاحات ساختاری گسترده‌ای در محیط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه دارد. این تحقیق در کاهش پولشویی بانک‌ها در شرایط فعلی دستورالعمل‌هایی در اختیار ذی‌مدخلان پولشویی قرار می‌دهد. اصلاح محیط و قوانین باید جزء برنامه‌های اصلی مبارزه با پولشویی قرار گیرند.