چندریختی کفشدوزکOenopia conglobata (Col:Coccinellidae) در منطقه شاهرود و بسطام (استان سمنان)

نویسندگان

1 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد حشره‌شناسی، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران

3 دانشجوی سابق حشره‌شناسی، گروه گیاه‌پزشکی دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران

4 استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2023.360077.1554
چکیده

شناسایی فون کفشدوزک‏های منطقه شاهرود و بسطام طی بررسی‏های سال 1394 انجام شد، کفشدوزک کروی Oenopia conglobata با فراوانی 23/11% نسبت به سایر گونه های جمع‌آوری شده در مرتبه چهارم قرار گرفت. این کفشدوزک به‌عنوان یک گونه چند‌شکل معرفی شده است و از مهم‌ترین دشمنان طبیعی آفاتی مانند شته‏ها، پسیل‏ها و سنک‏های مختلف روی درختان مثمر و غیرمثمر می‌باشد. در پژوهش حاضر، چندریختی رنگ بالپوش‏ها و پیش گرده در کفشدوزک O. conglobata روی میزبان های گیاهی متفاوت در دو شرایط آب و هوایی مختلف در شهرستان شاهرود و بسطام مطالعه شد. برای جمع‌آوری نمونه از تور حشره‌گیری استاندارد و سینی سفید استفاده شد. پس از انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه، در ظروف شیشه‏ای حاوی الکل 75 درصد قرار داده شدند. برای شناسایی کفشدوزک‏ها از مشخصات شکل‏شناسی خارجی و اندام‏های تناسلی نر و ماده استفاده شد. جداسازی ریخت‏های مختلف کفشدوزک کروی براساس خصوصیات شکل‏شناسی مانند رنگ و الگو و تعداد و اندازه لکه‏های روی بالپوش و پیش گرده انجام شد. از کفشدوزک یاد شده پنج ریخت شناسایی شد، به طوریکه ریخت چهار و ریخت دو به ترتیب بیشترین و کمترین فراوانی را به خود اختصاص دادند.