فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جنگل‌ها و مراتع کشور یکی از مهمترین منابع تامین معیشت بهره‌برداران بوده است. هدف این تحقیق شناخت عوامل موثر در بروز تضاد بین کنشگران ذینفع در مدیریت منابع‌طبیعی است. در این مطالعه، مؤلفه‌های حقوقی، مدیریتی، بهره‌برداری و اجتماعی از دیدگاه کارشناسان و بهره‌برداران در حوزه‌های آبخیز جنگلی پایین دست سفید رود و پلرود در استان گیلان بررسی شد. 173 پرسشنامه با کارشناسان منابع طبیعی و بهره‌برداران به روش گلوله برفی تکمیل گردید. روایی پرسشنامه 93/0 بدست آمد. از آزمون ناپارامتری من-ویتنی برای مقایسه دیدگاه دو گروه استفاده شد. نتایج نشان داد بین دیدگاه بهره‌برداران و کارشناسان دولتی از نظر عوامل موثر در تضاد، اختلاف معنی دار وجود دارد. مهم‌ترین مؤلفه‌های موثر در افزایش تضاد در این منطقه از دیدگاه بهره‌برداران، کمبود قوانین، نقص قوانین، قطع درختان، کمبود قرقبان، کمرنگ بودن حضور زنان، پایین بودن همیاری است. از نظر کارشناسان کمبود قوانین، زمین خواری، نداشتن تعاونی مرتعداری، وابستگی معیشتی مردم به طبیعت، پایین بودن آگاهی بهره‌برداران، میزان همیاری معرفی شده است. زمین خواری، یکی از مهم‌ترین مساله چالش‌زا در منطقه تحقیق است که توسط هر دو گروه، به عنوان عامل موثر قوی در تضاد معرفی شد. مسائل مربوط به چرای زودرس، مفرط، قاچاق چوب، ذغال گیری، طولانی بودن مدت چرا، شخم زیر اشکوب از نظر هر دو گروه، به عنوان اولویت‌های تخریب منابع طبیعی، انتخاب نشد. از نظر مدیریتی نیز هر دو گروه، موثرترین روش کاهش تضاد را قرق جنگل‌ها و مراتع اعلام کرده‌اند. به نظر می‌رسد، طرح‌های توقف بهره‌برداری از جنگل‌ها، در این منطقه با پذیرش بیشتری برخوردار است.