آنالیز ژنتیکی پارامترهای مدل مکانیستیک پُلوت - گوتوین برای منحنی شیردهی گاوهای شیری ایران

نویسندگان

1 علوم دام دانشگاه بیرجند

2 بخش علوم دام دانشگاه بیرجند

3 علوم دام دانشگاه بیرجند

4 بخش علوم دام دانشگاه بیرجند

doi
چکیده

زمینه مطالعاتی: با استفاده از مدل­های مکانیستیک (زیست­شناختی) می­توان خصوصیّات ژنتیکی منحنی شیردهی گاوها را از نقطه­نظر بیولوژی ترشح شیر در بافت پستان، مورد بررسی قرار داد. هدف: این تحقیق، با هدف استفاده از یک مدل مکانیستیک در ارزیابی خصوصیّات ژنتیکی منحنی شیردهی گاوهای زینه (آمیخته) و اصیل هلشتاین اجرا گردید. روش کار: از تعداد 1.448.292 رکورد شیر روز آزمون متعلّق به 161.676 رأس گاو شیری (دختران 3.979 رأس گاو نر) در 921 گله که طی سال­های 1376 تا 1391 برای نخستین بار زایش داشتند، استفاده شد. از مدل مکانیستیک پُلوت - گوتوین با دو پارامتر MS (صفت مرتبط با حدّاکثر ظرفیّت ترشح شیر) و DR (صفت مرتبط با کاهش نسبی تعداد سلول­های ترشح­کننده شیر) برای توصیف شکل منحنی شیردهی استفاده گردید. تابع غیرخطی فوق، بر داده­های شیر روز­ آزمون هر گاو، به­طور جداگانه برازش و پارامترهای آن برای هر یک از گاوها، برآورد شد. به‌منظور تخمین وراثت­پذیری برای صفات MS و DR از مدل دام تک­­متغیّره استفاده شد. روند ژنتیکی با روش تابعیّت وزنی میانگین ارزش اصلاحی از سال زایش محاسبه گردید. نتایج: وراثت­­پذیری MS و DR به­­ترتیب 293/0 و 190/0 بود. همبستگی پیرسون بین ارزش اصلاحی صفات مزبور 29/0- به­دست آمد (0001/0p <). روندهای فنوتیپی و ژنتیکی برای MS به­­ترتیب 52/0 و 063/0 کیلوگرم در سال، و برای DR به­ترتیب 000025/0- و 000007/0- و همه­ی آن­ها به­لحاظ آماری معنی­دار بودند (0001/0p <). نتیجه­گیری نهایی: با توجّه به وراثت­پذیری نسبتاً بالا برای MS و DR ، درنظر گرفتن آن­ها در شاخص انتخاب گاوها، می­تواند منجر به بهبود ژنتیکی مناسبی برای صفات مزبور گردد.