تأثیر آفت پروانه جوانه‌خوار بلوط (Tortrix viridana L.) بر شاخص سطح برگ در زاگرس شمالی

نویسندگان

1 گروه علوم منابع طبیعی، دانشگاه تامسون ریورز، ایالت بریتیش کلمبیا، کانادا

2 دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، گروه جنگل‌‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 گروه جنگل‌‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 بخش تحقیقات جنگل، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

doi
10.22092/ijfrpr.2022.356330.1517
چکیده

فعالیت پروانه جوانه‌خوار بلوط (Tortrix viridana L.) منجر به تغییر الگوی فنولوژی درختان و تغییر مقدار شاخص سطح برگ در ناحیه رویشی زاگرس می‌شود. در پژوهش پیش‌رو، روند تغییرات شاخص سطح برگ در دو منطقه شاهد (بدون آفت) و آفت‌زده در جنگل‌های بلوط شهرستان سردشت استان آذربایجان غربی مطالعه شد. با استفاده از دوربین لنز چشم ماهی در 15 نقطه از هر یک از دو منطقه، از فروردین تا آذر 1399، در 32 نوبت عکس‌برداری شد و همبستگی شاخص سطح برگ با پارامترهای اقلیمی دما، نقصان فشار بخار، بارش، تبخیر و ساعات آفتابی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میانگین شاخص سطح برگ در منطقه شاهد 51/1 و در منطقه آفت‌زده 90/0 و این اختلاف در سطح اطمینان 99 درصد معنی‌دار بود. بیشینه شاخص در منطقه آفت‌زده (32/1) در 19 خرداد و در منطقه شاهد (81/1) با تأخیر زمانی 8 روزه در 11 خرداد رخ داد. شاخص سطح برگ در هر دو منطقه شاهد و آفت‌زده با کلیه پارامترهای اقلیمی (به‌جز بارش) همبستگی مثبت معنی‌دار نشان داد. پارامترهای اقلیمی، همبستگی بیشتری را با شاخص سطح برگ در منطقه شاهد در مقایسه با منطقه آفت‎زده نشان دادند (میانگین 6/0 در مقابل 4/0). دما در هر دو منطقه، دارای بیشترین همبستگی با شاخص سطح برگ بود (7/0 در منطقه شاهد و 5/0 در منطقه آفت‌زده). حساسیت شاخص سطح برگ به فعالیت آفت پروانه جوانه‌خوار بلوط و نیز اثرپذیری شاخص از پارامترهای اقلیمی، نشان داد که تغییرات اقلیمی می‌تواند تاثیرات شگرفی بر فنولوژی درختان بلوط در این ناحیه رویشی داشته باشد.