شناسایی و بررسی بیماریزایی قارچهای همراه با سرخشکیدگی و زوال درختان زبان گنجشک در شهرستانهای اردبیل و نمین
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 بخش تحقیقات رستنیها، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
doi
10.22034/arpp.2022.15650چکیده
درختان زبان گنجشک (Fraxinus spp.) یکی از مهمترین درختان زینتی در فضای سبز شهرها هستند. به منظور شناسایی قارچهای همراه با زوال و سرخشکیدگی این درختان، از شاخه، تنه و ریشه دو گونه زبان گنجشک (زبان گنجشک اروپایی با نام علمی F. excelsior و درخت وَن با نام علمی F. rotundifolia) در شهرهای اردبیل و نمین، طی تابستان و پاییز 1397 و 1398 نمونهبرداری به عمل آمد. در کل از 60 نمونه جمعآوری شده، تعداد 81 جدایه قارچی جداسازی شد. جدایهها ابتدا بر اساس ویژگیهای ریختشناختی شناسایی و گروهبندی شدند. شناسایی برخی از گونههای جنس Fusarium و Neocosmospora با استفاده از دادههای مولکولی به دست آمده از تکثیر ژن tef-1α و همچنین آغازگرهای اختصاصی گونه مورد تایید قرار گرفت. در مجموع، 21 گونه قارچی از درختان بیمار جداسازی و شناسایی شد که از مهمترین آنها میتوان به جنسهای Alternaria، Chaetomium،Clonostachys ،Cytospora ، Fusarium، Microascus،Microsphaeropsis ، Neocosmospora، Peyronellaea و Phialophora اشاره نمود. گونههای Neocosmospora solani، Cytospora chrysosperma و F. oxysporum به ترتیب بالاترین فراوانی را داشتند. آزمون بیماریزایی به روش شاخه بریده برای گونههای F. cerealis، F. equiseti، F. oxysporum و N. solani روی شاخههای بریده و جوان زبان گنجشک و در مورد C. chrysosperma روی شاخه بریده و همچنین نهال دو ساله زبان گنجشک در گلخانه انجام شد. تمام گونههای مایهزنی شده (به غیر از F. cerealis و F. equiseti) بعد از گذشت یک ماه باعث تغییر رنگ بافت چوب در محل مایهزنی شدند. گزارش اغلب گونههای شناسایی شده در این پژوهش از روی زبان گنجشک برای دنیا و ایران جدید است. همچنین گونه F. denticulatum برای مایکوبیوتای ایران جدید است.