رشد و جذب فلزات سنگین نهال‌های دو ساله دو کلن صنوبر کبوده در خاک آبیاری شده با پساب شهری

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2022.356515.1519
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی عملکرد نهال‌های دو کلن صنوبر کبوده پس از دو فصل رویش در خاک آبیاری شده با پساب شهری انجام شد. بدین منظور آزمایشی گلدانی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با دو فاکتور 1) خاک متاثر از نوع آبیاری در دو سطح و 2) کلن صنوبر در دو سطح انجام شد. در هر دو کلن صنوبر کبوده، پس از دو فصل رویش، افزایش معنی‌دار پارامترهای رشد، سطح برگ، زی‌توده اندام‌گیاهی و جذب و تجمع عناصر غذایی و فلزات سنگین در اندام‌های گیاهی نهال‌های تیمارشده با خاک متاثر از پساب شهری نسبت به نهال‌های شاهد (خاک آبیاری شده با آب معمولی) مشاهده شد. در هر دو کلن صنوبر، بیشترین جذب و تجمع عناصر آهن، مس، نیکل، کروم و سرب در ریشه و عناصر روی و منگنز در برگ دیده شد. دو کلن صنوبر کبوده پس از دو فصل رویش، از نظر رشد و تولید زی‌توده تفاوت معنی‌داری را نشان ندادند، اما تاثیر کلن بر جذب و تجمع اغلب عناصر غذایی کم‌مصرف و فلزات سنگین در اندام‌های گیاهی معنی‌دار بود. به‌طورکلی نهال‌های کلن P. alba 20/45 مقادیر بیشتری از عناصر غذایی کم‌مصرف و فلزات سنگین را در اندام‌های گیاهی خود تجمع دادند. شاخص مقاومت انداز-گیری شده دو کلن صنوبر کبوده پس از دو فصل رویش در خاک متاثر از پساب شهری بالای 100 درصد بود و دو کلن از نظر این شاخص تفاوت معنی‌داری را نشان ندادند. با توجه به عملکرد مناسب نهال‌های دو کلن صنوبر کبوده در خاک متاثر از پساب شهری پس از ....