بررسی تاثیر عوامل اجتماعی، اقتصادی و تورش رفتاری اتکاء و تعدیل بر اظهارنظر حسابرسان مستقل در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
نویسندگان
1 دانشیار حسابداری، گروه حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسالمی، شاهرود، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسالمی، شاهرود، ایران
3 دانشیار حسابداری، گروه حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسالمی، گرگان، ایران
doi
10.22034/jmaak.2025.23861چکیده
تورش های رفتاری دارای فهرست بلند بالایی (بیش از 50 تورش رفتاری) بوده و به عنوان اشتباهات سیستماتیک و نوعی انحراف از واقعیت ها در تصمیم گیری یا قضاوت تعریف شده اند. شناسایی این سوگیری ها می تواند به حسابرسان کمک کند تواناییهای خود برای اعمال تردید حرفه ای در فرایند قضاوت حرفه ای را با بکارگیری یک فرایند تصمیم گیری موثر بهبود بخشند. هدف این مطالعه بررسی تاثیر عوامل اجتماعی، عوامل اقتصادی و تورش رفتاری اتکاء و تعدیل بر قضاوت حسابرسان میباشد. در این مطالعه از روش تلفیقی کمّی و کیفی جهت ارائه مدل تحقیق استفاده شده است. در بخش کیفی از خبرگان حوزه حسابرسی با استفاده از روش گلوله برفی سؤال شده است. در بخش کمّی، از تکنیکهای دیمتل فازی جهت استخراج مدل با استفاده از فرم معادلات ساختاری و تحلیل عاملی تاییدی بهره گرفته شده است. مقولهها شامل؛ عوامل اجتماعی، عوامل اقتصادی و تورش های رفتاری میباشند. بر اساس نتایج روش دیمتل مشخص شد که تجربه اثرگذار ترین و فرهنگ سازمانی اثرپذیرترین مؤلفه میباشد. بر اساس خروجی معادلات ساختاری، عوامل اجتماعی با مقدار 322/0، بالاترین مقدار را در بین دیگر مؤلفهها به دست آورده است. معیارهای عوامل اقتصادی با مقدار 255/0 و تورش رفتاری اتکاء و تعدیل با مقدار 138/0 در اولویت های بعدی قرار دارند.