فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده: ادبیات تعلیمی یکی از سبک‏‌های مهم ادبی و از شاخه‏‌های پربار انواع ادبی محسوب می‏شود که با بیان هنرمندانه و با استفاده از ابزارهای کارآمد ادبی همچون تمثیل به طرح مباحث تعلیمی می‏‌پردازد و پیام خاص خود را به مخاطبش انتقال می‏‌دهد. آنچه در آثار ادبی تعلیمی می‏‌تواند پند و اندرزهای اخلاقی را پررنگ‏تر کند، کاربرد ابزارهای بلاغی برای ملموس کردن برخی مفاهیم انتزاعی و غیرحسی‏ است. در این پژوهش به بررسی آرایه‏‌های ادبی در متنی به زبان ختنی می‏‌پردازیم. زبان ختنی یکی از زبان‌های ایرانی میانۀ شرقی است که در مقایسه با سایر زبان‏‌های ایرانی باستان و ایرانی میانۀ غربی کمتر مورد بررسی و پژوهش قرار گرفته‌است، مقالۀ حاضر بر آن است که به بررسی آرایه‏‌های ادبی موجود در فصل دوم کتاب زمبسته بپردازد. کتاب زمبسته حاوی مطالب تعلیمی و آموزه‏‌های بودایی مکتب مهایانه است. بنابراین، می‏‌توان آن را در زمرۀ آثار تعلیمی به‏‌شمار آورد و به‌کارگیری این ابزارها در این فصل از کتاب شاید بیانگر این است که نویسنده با استفاده از آنها سعی در تفهیم بهتر مطالب تعلیمی به مخاطبان خود داشته‌است. همچنین، این مطالعه نشان می‏‌دهد که زبان ختنی نیز مانند دیگر زبان‏‏‌ها از چنین ابزارهای بلاغی بی‏‌بهره نبوده‌‌‌‌‌‌‌است.