ارزیابی عوامل موثر بر ریسک حسابرسی بر اساس رویکرد تحلیل عاملی

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 گروه مدیریت، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران .

3 گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

doi
10.22034/jmaak.2025.23865
چکیده

هدف اصلی پژوهش ارزیابی عوامل موثر بر ریسک حسابرسی براساس رویکرد تحلیل عاملی است. با استفاده از رویکرد تحلیل عاملی اکتشافی الویت‌بندی عوامل موثر بر ریسک صورت پذیرفت. ابتدا پرسشنامه‌ 61 عاملی محقق ساخته توسط 12 نفر از خبرگان، بازنگری و تکمیل شد و سپس تضمین روایی محتوایی آن با رویکردهای لاوشه، والتز و باسل صورت پذیرفت و 26 عامل اولیه موثر بر ریسک حسابرسی مورد شناسایی قرار گرفت. در گام دوم با استفاده از رویکرد تحلیل عاملی، پاسخ‌های دریافت شده از 90 نفر حسابرس مورد تجزیه و تحلیل وزنی قرار گرفت و در 15 عامل با اهمیت طبقه‌بندی گردید. نتایج نشان می‌دهد عوامل 5 گانه ریسک به ترتیب فعالیت‌های کنترلی، ارزیابی ریسک، پذیرش صاحبکاران پر‌مخاطره، ریسک عدم کشف و تفویض نامناسب اختیار در شرکت صاحبکار‌ بر ریسک حسابرسی موثرتر هستند. شواهد نشان می‌دهد که ریسک حسابرسی مستلزم اعمال ملاحظات خاصی در انجام حسابرسی به ویژه حسابرسی مبتنی بر ریسک است و کسب شناخت از سیستم کنترل داخلی صاحبکار به حسابرس این امکان را می‌دهد تا به طور اثربخشی چگونگی برخورد و قضاوت خود در قبال استانداردهای ریسک حسابرسی را اعمال کند.