مقایسه شاخص‌های ساختاری شبکه‌های اجتماعی مشارکت مرتع داران در نظام‌های مدیریتی مراتع ییلاقی دلارستاق، آمل

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 دانشیار، گروه مرتع، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 استادیار، گروه مرتع، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

4 دانشیار، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2021.353315.1469
چکیده

اجرای مؤثر و کارآمد برنامه­های اصلاح و احیای مراتع با استفاده از رویکرد مشارکتی، مسائل و مشکلاتی را نیز پیش‌روی سیاست­گذاران و مدیران قرار می­دهد که لازمه حل آنها نگرش کلی به مسائل است. این نوع مدیریت اغلب با الگوی روابط اجتماعی بین مرتع‌داران در ساختار نظام­های مدیریتی مختلف حاکم بر مراتع ارتباط دارد. هدف از انجام این تحقیق تحلیل شبکه اجتماعی مرتع‌داران در پیوند مشارکت مربوط به اجرای فعالیت­های مرتع‌داری و مقایسه آن در نظام‌های مدیریتی افرازی، مشاعی و شورایی در مراتع دلارستاق آمل است. در این تحقیق با استفاده از پرسش‌نامه تحلیل شبکه­ای و مصاحبه مستقیم پیوند مشارکت در اجرای طرح مرتع‌داری بررسی شد. بر اساس یافته­های حاصل از پژوهش، میزان شاخص­های تراکم، دوسویگی و انتقال­یافتگی در نظام مدیریتی افرازی بیشتر از مشاعی و در نظام مدیریتی مشاعی بیشتر از شورایی است. اما میزان شاخص­ میانگین فاصله ژئودزیک و شاخص­های مرکزیت شبکه در نظام­های مدیریتی گروهی (مشاعی و شورایی) بیشتر از نظام مدیریتی افرازی بود که نشان­دهنده مشارکت، انسجام و یکپارچگی کمتر مرتع‌داران در نظام­های مدیریتی گروهی می­باشد. بنابراین با توجه به کشف شکاف­های اجتماعی موجود در شبکه مشارکتی نظام­های مدیریتی گروهی، اصلاح الگوی ساختاری روابط اجتماعی در این نظام­ها پیش از اجرای برنامه­های مورد نظر ازجمله اقدامات اولیه و الزامی برای مدیریت مشارکتی موفق در این مناطق است.