تبیین مدل صیانتپذیری نوآوری باز در زنجیره ارزش بنگاههای غذایی و دارویی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری سیاستگذاری علم و فناوری، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 استاد، گروه مدیریت راهبردی و تجارت بینالمللی، دانشگاه هالام شفیلد، انگلستان
4 استاد گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22034/jmaak.2025.23866چکیده
صیانت از نوآوری باز برای بنگاههای غذایی و دارویی که در کمین رقبا هستند چالش مهم و حیاتی است. در زنجیره ارزش صنعت، این بنگاهها با شبکهای از طرفها در زیستبوم خود سروکار دارند. همکاری طرفها در فضای نوآوری باز میتواند با بهرهگیری از سازوکار صیانتپذیری منتج به خلق و تصاحب ارزش شود. این مقاله به دنبال تبیین مدل صیانتپذیری نوآوری باز در زنجیره ارزش بنگاههای غذا و دارو است. روش تحقیق در این پژوهش ترکیبی و منبع اصلی دادهها مصاحبه با خبرگان و پیمایش در بنگاههای غذایی و دارویی است. گام اول کیفی و با استفاده از مرور ادبیات تمام متغیرهای اصلی و فرعی شناسایی و با انجام مصاحبههای نیمهساختاریافته مدل مفهومی استخراج و سپس با تکنیک دلفی متغییرها بومیسازی و اعتباردهی شدند. در بخش کمی، برای آشکار نمودن روابط ساختاری میان متغیرها از تکنیک معادلات ساختاری استفاده شده است. یافتهها نشان میدهد که الویت بنگاههای دارویی در استفاده از سازوکارهای صیانتپذیری رسمی است. اما در بنگاههای غذایی این الویت به سازوکارهای غیررسمی داده شده است. بنگاههای غذایی و دارویی در فضای نوآوری باز به دنبال تصاحب ارزش و بهرهبرداری سودآور هستند و همکاری باز این بنگاهها بیشتر در عرض همکاری و با الویت اثربخشی بوده است.