اثر آتش‌سوزی بر خصوصیات کمی پوشش‌های گیاهی و تعیین گونه‌های مقاوم به آتش‌ در مراتع مشجر (مطالعه موردی مرتع کرماک شهرستان رودبار گیلان)

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران.

2 دانش‌آموخته دکتری، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

3 کارشناس ارشد پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2021.353867.1470
چکیده

آتش‌سوزی یکی از عوامل شایع در اختلال و تغییر در بسیاری از زیست‌بوم‌ها است و می‌تواند ترکیب گونه‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. مراتع ازجمله عرصه‌های طبیعی هستند که هرساله در سرتاسر جهان دستخوش آتش‌سوزی می‌شوند. تحقیق حاضر در نظر دارد با شناخت شدت آتش‌سوزری، تأثیر آن را روی پوشش گیاهی مراتع مشجر مورد مطالعه قرار دهد. مرتع کرماک که طی سال‌های اخیر یکی از وسیع‌ترین آتش‌سوزی‌های مرتعی گیلان در آن رخ داده است برای این منظور انتخاب شد. آماربرداری به شکل تصادفی – سیستماتیک با انتخاب 4 ترانسکت و 40 قطعه نمونه به تفکیک در هر یک از دو قطعه آتش‌سوزی شده و شاهد اجرا شد. خصوصیات موردمطالعه شامل مقدار تولید، تراکم و تاج پوشش در هر قطعه نمونه‌برداری اندازه‌گیری گردید. پس از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، نتایج حاصله نشان داد که آتش‌سوزی منطقه تابع مدل سوخت GR1 و از نوع سبک و گذرا است. نتایج همچنین ضمن اثر کوتاه مدت آتش بر صفات موردمطالعه مشخص نمود که گونه‌هایی چون Trachynia distachya، Arenaria serpyllifolia از جمله گونه های مقاوم و گونه‌های Ziziphora capitata، Vinca herbacea از گونه‌های حساس به آتش-سوزی در مرتع کرماک هستند.