راحةالصّدور راوندی از نگرگاهِ فواید ادبی آن
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدهٔ ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
doi
10.22034/nf.2023.291998.1047چکیده
آنچه از قلم نجمالدّین راوندی در تاریخ آل سلجوق بر جای مانده است، فارغ از نظرهای متفاوت و گاه متناقضی که دربارهاش دادهاند، بهعنوان متنی دیرساله در تاریخ، که چونان دیگر رسائل تاریخی، در جنب منابع دیگری چون تذکرهها و کتابهای بلاغی، متضمّن فواید ادبی است، شایای توجّه است. چه نکاتی که گهگاه در این آثار، ازجمله در راحةالصّدور و آیةالسّرور (599 تا 603 ق) بیان شده است، بر ساحتهایی از گذشتهٔ ادبی ایران روشناییهایی میافکنَد و این، بهویژه برای دیدن و مطالعۀ بهتر و بیشتر ساحتهای کمتر دیده و بررسیدهٔ این گذشتهٔ ادبی، دستمایهای ارجمند است. بنا بر نکات پیشگفته، میتوان در راحةالصّدور، در ساحتهای نقد ادبی، تاریخ ادبیّات، کیفیّت ذوق ادبی عصر راوندی و قابلیّت اشعار بازآوردهشده در راحةالصّدور در تصحیح دواوین شاعران، به آگاهیهای مغتنمی دست یافت که در تحلیل مسائل بازبسته به ساحتهای نامبرده بیارج و ارز نیست.تحلیل نظر سیّداشرف غزنوی در ضرورت پرهیز شاعران تازهکار از مطالعهٔ اشعار رودکی، عنصری، مُعِزّی و سنایی، جنس مواجههٔ راوندی با ارتباط دوسویهٔ شاهان و شاعران، بدخوانیها دربارهٔ شاعرانی چون شمسالدّین احمد بن منوچهر شصتکله و اهمّیّت اطّلاعات قابلاستخراج از راحةالصّدور دربارهٔ برخی دیگر از شاعران کمتر شناختهشده، بازخوانی آرای راوندی در نقد ادبی، خاصه دفاعش از مُجیر بیلقانی در برابر اثیر اخسیکتی و... از موضوعاتی است که در پیوند با ساحتهای مذکور پیش چشم قرار گرفته است.
