اثر نوع مکمل آهن بر عملکرد، ترکیب برخی از عناصر معدنی، هورمون‌های تیروئیدی و فراسنجه‌های خون بره‌های نر مهربان

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

4 گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

5 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

doi
چکیده

زمینه مطالعاتی: عنصر آهن در بدن نقش­هایی دارد و ممکن است تأثیر انواع منابع آن در جیره غذایی دام متفاوت باشد. هدف: این آزمایش به­منظور بررسی اثر دو نوع مکمل آهن (نانو اکسید آهن و سولفات آهن) بر عملکرد و غلظت برخی از عناصر معدنی، هورمون­های تیروئیدی و فراسنجه­های هماتولوژی در خون بره­های در حال رشد انجام شد. روش کار: تعداد 30 رأس بره نر مهربان (با میانگین وزن زنده 51/1 ± 10/27 کیلوگرم) در 5 تیمار آزمایشی به مدت 60 روز استفاده شدند. تیمارهای آزمایشی شامل شاهد (فاقد مکمل آهن) و چهار جیره دیگر که به ترتیب مقادیر 25  و 50 میلی­گرم در کیلوگرم نانو اکسید آهن یا سولفات آهن به جیره پایه افزوده شده بود. وزن کشی دام­ها هر 15 روز یکبار و خونگیری در روزهای 30 و 60 آزمایش انجام شد. نتایج: ماده خشک مصرفی و وزن نهایی در تیمارهای مکمل شده با آهن و میانگین افزایش وزن روزانه در تیمارهای مکمل شده با نانو اکسید آهن به طور معنی­داری بیشتر از تیمار شاهد بود (05/0p <). مکمل آهن سبب کاهش معنی­دار غلظت مس در روز 60 نمونه­گیری و افزایش غلظت آهن پلاسما در هر دو دوره نمونه­گیری از خون  شد (05/0p <). اما غلظت عناصر روی، کلسیم و فسفر در پلاسما تحت تأثیر مکمل آهن قرار نگرفت. استفاده از مکمل آهن سبب افزایش معنی­دار تعداد گلبول های قرمز خون و غلظت هموگلوبین شد (05/0p <). غلظت هورمون­های  T3 و T4در تیمارهای مکمل شده نیز به­طور معنی­داری بیشتر از تیمار شاهد بود (05/0p <). نتیجه­گیری نهایی: نتایج حاصل نشان داد هر چند که استفاده از مکمل آهن سبب بهبود عملکرد بره­ها شد، اما بین دو نوع مکمل استفاده شده تفاوت معنی­داری در ارتباط با عملکرد و هورمون­های تیروئیدی در پایان دوره مشاهده نشد. اما مکمل نانو آهن نسبت به سولفات آهن بر شاخص­های هماتولوژی موثر تر بود.