فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تبادلات سیاسی ـ فرهنگی میان دو منطقۀ ایران و آسیای ‏‏‌‌صغیر، با آغاز قرن دهم‏‏‌‌ هجری و سقوط حکومت تیموری و قدرت یافتن صفویان، مهاجرت نخبگان و انتقال برخی آثار فرهنگی ـ هنری ایران به تختگاه عثمانیان، به اوج خود رسیـد. یکی از مهم‏‏‌‌ترین جریان‏‏‌‌های هنری عثمانیان که در این دوره شکل گرفت، رواج  سبکِ ساز در طراحی است که نخست در کاشی‏‏‌‌کاری‏‏‌‌های ابنیۀ مهم آن دوران، همچون توپقاپی‏‌‌سرای، و پس از آن، در انواع هنرهای آن دیار به‏‏‌‌ کار رفت. این تحقیق بر معرفی شاه‏‌‌قولی تبریزی، خالق سبکِ ساز عثمانی، و جایگاه او در توسعۀ آن تأکید دارد، و علاوه بر آن، به این پرسش پاسخ خواهد داد که آثار طراحی و نقوش کاشی‏‏‌‌کاری سُنّت اُداسی در توپقاپی‏‌‌سرای که بر پایۀ سبکِ ساز و با نظارت شاه‏‌‌قولی شکل گرفته، بر چه کیفیتی استوار و نمایانگر چه ویژگی‏‏‌‌هایی است. نتایج کلی پژوهش، نشان می‏‏‌‌دهد که سبکِ ساز با ویژگی‏‏‌‌های خاصی چون برگ‏‏‌‌های کنگره‏‏‌‌دارِ سه‏‏‌‌تایی خمیده و تیز، برگ‏‏‌‌های خنجری‏‌‌شکل، انواع گل‏‏‌‌های ختایی و سیمرغ و اژدها با رنگ‏‏‌‌های محدود و کم‏‏‌‌رنگ، به سبک طراحی تیموری، هویت می‏‏‌‌یابد و برای نخستین‏‏‌‌بار به دست شاه‏‏‌‌ قولی در کاشی‏‏‌‌کاری توپقاپی‏‌‌سرای نمایان شده است. این پژوهش در دسته پژوهش‏‏‌‌هایِ کیفی قرار می‏‏‌‌گیرد و روش آن تحلیلی‏‏‌‌ ـ ‏‏‌‌تطبیقی است.