تبیین پیامدهای کالبدی تغییرات کاربری اراضی کشاورزی در روستاهای بخش خمام شهرستان رشت در دو دهه اخیر

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه آزاد اسلامی،رشت،ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه آزاد اسلامی،رشت،ایران

3 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه آزاد اسلامی،رشت،ایران

4 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه آزاد اسلامی،رشت،ایران

doi
چکیده

تغییرکاربریاراضیکشاورزیتوجهبرنامه­ریزانرابه رعایت نکاتاصولتوسعهپایدار روستاییمعطوف می دارد. کاربری‌اراضیکشاورزیازمهم‌ترین اجزایساختاراکولوژیکمی‌باشدکهباعثاستمرارفرایندهایاکولوژیکدرسکونتگاههامی‌گردد. با تغییر کاربری اراضی کشاورزی پیامدهایی از قبیل اقتصادی،مدیریتی برنامه ریزی، محیطی، اجتماعی و فیزیکی کالبدی به وجود می آید که در این تحقبق باهدفسنجشتغییراتکاربریاراضیکشاورزیوپیامدهایکالبدیدربخشخمام در دو دهه اخیرصورتگرفتهاست. بدینمنظوربابهکارگیریروشتحقیقتوصیفی- تحلیلی،روشجمعآوریاطلاعاتاسنادیومیدانی،فنمشاهدهبوده و سوال اساسی براین محور بوده است که پیامدهای کالبدی سکونتگاههای روستایی ناحیه مطالعاتی متاثر از تغییر کاربری اراضی زمین کدامند؟بدینسانابتداتغییراتکاربری‌هایاراضیکشاورزیدرطیمشاهداتمیدانیاستخراجگردید، همچنین نقشه تحولات کاربری اراضی نواحی روستایی بخش خمام طی سالهای 75،85،95  توسط نرم افزار GIS ترسیم و نیز تحلیل کاربری اراضی ساخته شده،کشاورزی و جنگلی در طی این سالها انجام و نیزمصاحبه ای ازدهیارانوشوراهای اسلامی بخشدرزمینهتغییرات کاربری اراضی کشاورزی بعملآمدنتایجنشانمیدهدنتیجه این بررسی نشان دادکهاراضیزیادیاختصاصبهخانههایدومیافتهاستبطوریکهمشاهداتمیدانیوخروجیهایپرسشنامهبیانگرآناستکهسطحوسیعیازباغاتواراضیزراعیبهخصوصدرروستاهایبزرگتروروستاهایهدفگردشگریتغییرکاربریدادهوتبدیلبهخانههایدوم،شهرکهایتوریستیشدهاست.همچنینیافتههابیانگرآناستکهبیشتراثراتگردشگریبراراضیباغیوزراعیمیباشد. بطوریکه در طی  دو دهه اخیر اراضی  باغی تغییر کاربری یافته و مشاغل خدماتی بیشتر از گذشته شده است.