تأثیر عثمانی بر مشروطۀ ایرانی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام ‏‏‌‌نور، تهران ـ ایران

2 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام ‏‏‌‌نور، تهران ـ ایران

3 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی، دانشگاه پیام ‏‏‌‌نور، تهران ـ ایران

doi
10.22034/nf.2023.177056
چکیده

نحوۀ تأثیرگذاری امپراتوری عثمانی بر انقلاب مشروطه در ایران، از ابعاد گوناگونی بررسی‏‏‌‌شدنی است؛ نخست از بُعد رجال سیاسی و مذهبی دوران قاجار، که به نحوی از وضعیت داخلی امپراتوری عثمانی متأثر بودند و‏ در پی اصلاح و ایجاد تحول در ساخت سیاسی-اداری کشور برآمدند. دوم، فعالیت روشنفکران و بازرگانانی که حضورشان در امپراتوری عثمانی، به تأثیرپذیری آنها از آن امپراتوری منتج شد و همین امر الهام‏بخش آنان برای ایجاد تحولاتی در ایران گردید. بعد سوم، در این بررسی، بر تأثیرگذاری مستقیم امپراتوری عثمانی در انقلاب مشروطه مبتنی است و بعد چهارم، مر بوط به فعالیت روزنامه‏‏‌‌های ایرانی مقیم استانبول است. در این پژوهش، به روش کتابخانه‎ای و با رویکرد توصیفی ابعاد مختلف این تأثیرگذاری‏‏‌‌ها واکاوی و تحلیل شده است، که هریک مستقیم یا غیرمستقیم با تأسی از امپراتوری عثمانی، به نحوی به دنبال ایجاد تحول در ایران بودند.