مدل سازی الگوی پراکنش جغرافیایی-‌ اقلیمی کنه Tetranychus urticae در استان خراسان رضوی

نویسندگان

1 مرکز تحصیلات تکمیلی، دانشگاه هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

2 بخش تحقیقات جانورشناسی کشاورزی، موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

doi
10.22034/arpp.2021.13715
چکیده

چکیدهکنه تارتن دو لکه‌ایTetranychus urticae   یکی از آفات همه جا‌زی بوده و به بسیاری از گیاهان در مزارع، باغ‌ها وگل‌خانه‌ها خسارت وارد می‌کند. شناخت پراکنش این کنه با استفاده از داده‌های اقلیمی کمک شایانی در جهت مدیریت بهتر این آفت می‌کند. تحقیق حاضر با استفاده از مدل مکسنت به بررسی پراکنش کنه‌تارتن دو لکه‌ای استان خراسان رضوی پرداخته است. این پژوهش با در نظر گرفتن تعدادی باغ‌ میوه به عنوان ایستگاه نمونه‌برداری انجام شد. مدل‌سازی پراکنش این آفت با استفاده از شش متغیر اقلیمی شامل حداکثر دمای گرم‌ترین ماه سال، حداقل دمای سردترین ماه سال، متوسط دمای گرم‌ترین فصل سال، متوسط دمای سردترین فصل سال، بارش گرم‌ترین فصل سال و بارش سردترین فصل سال از میان 19 متغیر اقلیمی و به همراه رکوردهای حضور گونه تهیه شد. برای ارزیابی نتیجه مدل‌سازی از تحلیل منحنی ROC و مساحت زیر منحنی AUC استفاده شد. با بهره‌گیری از آزمون جک­نایف مشخص شد که متغیرهای حداقل دمای سردترین ماه سال، میانگین دمای سردترین فصل و بارش سردترین فصل در پراکنش کنه تارتن دو لکه‌ای در استان خراسان رضوی نقش بسزایی دارند و در این میان حداقل دمای سردترین ماه سال نقش بیشتری دارد. مقدار میانگین سطح زیر منحنی ROC برابر 75/0 بدست آمد که نشانگر دقت بالای مدل بدست آمده برای این گونه است. سطح زیر منحنی AUC برابر 75/0 و برای داده‌های به کار رفته در تعیین اعتبار مدل برابر 65/0 است که نشان­دهنده قدرت تشخیص قابل قبول مدل است.کلمات کلیدی: پراکنش کنه تارتن دو لکه‌ای، مدل‌سازی، MaxEnt،  متغیرهای اقلیمی