فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهدر این بررسی 96 جدایه قارچ Pyrenophora tritici-repentis از استان اردبیل جمع‌آوری و شناسایی شد. از این تعداد 30 جدایه با توجه به نتایج داده‌های مولکولی و نیز در نظر گرفتن منطقه جغرافیایی، برای بررسی‌های تعیین نژاد در گلخانه انتخاب گردید. تنوع ژنتیکی بین سه جمعیت قارچ شامل پارس‌آباد، گرمی‌ و بیله‌سوار استان اردبیل مشاهده شد. طی بررسی تنوع ژنی میزان جریان ژنی (Nm) برابر با 6890/1 و میزان Gst برابر با 2284/0 محاسبه گردید. میزان تنوع ژنتیکی برای کل جمعیت (Ht) برابر با 2993/0 بود. ضمنا PhiPT برابر با (010/0= < p) 259/0 برآورد گردید. طبق نتایج آنالیز واریانس مولکولی 74% از واریانس ژنتیکی به درون جمعیت‌ها و فقط 26% واریانس کل به بین جمعیت‌ها مربوط بود. نژاد یک به عنوان نژاد غالب بیماریزا در استان اردبیل برای ارزیابی مقاومت 40 رقم رایج گندم در گلخانه استفاده شد. استقرار آلودگی روی گیاهچه‌های گندم در گلخانه از طریق مایه‌زنی سوسپانسیون کنیدی قارچ و نیز تزریق عصاره فیلترشده انجام گرفت. میانگین شاخص بیماری در ارقام مختلف محاسبه و مقایسه گردید. نتایج واکنش ارقام نشان داد 90% ارقام رایج گندم نسبت به عامل بیماری در گروه حساس قرار دارند. چهار رقم مروارید، مغان 3، احسان و دریا نیز که جمعا 10درصد ارقام مورد بررسی را شامل می‌شدند در گروه مقاوم قرار گرفتند. استفاده از این ارقام مقاوم برای مناطق مستعد شیوع بیماری توصیه می‌گردد. همچنین منابع مقاومت به‌دست آمده از این پژوهش، می توانند در برنامه‌های به‌نژادی نیز مورد استفاده قرار گیرند.