تحلیل راهبردی گردشگری مراتع: تحلیل نقاط قوّت، ضعف، فرصت و تهدید از دیدگاه مرتع‌داران و کارشناسان حوزه تیل آباد ـ استان گلستان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 نویسنده مسئول، استادیار، گروه مدیریت مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشیار، گروه مدیریت مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2020.351745.1442
چکیده

گردشگری به عنوان یکی از خدمات زیست‌بوم‌های مرتعی همچنین برای حمایت و حفاظت از مراتع در سند توسعه کشورهای دنیا مورد توجه دولت‌ها و مدیران سرزمین قرار گرفته‌ است. هدف از این پژوهش وضعیت‌سنجی گردشگری مراتع حوزه تیل‌آباد استان گلستان با استفاده از دیدگاه مرتع‌داران و کارشناسان و تحلیل راهبردی آن است. ازاین رو پس از شناسایی عوامل قوّت، ضعف، فرصت و تهدید گردشگری به وسیله‌ی مصاحبه‌های فردی، وزن‌دهی و اولویت‌بندی عوامل از طریق پرسشنامه در بین 60 نفر از کارشناسان و مرتع‌داران انجام شد. تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها با استفاده از مدل SWOT، انجام شد. نتایج نشان داد در بین عوامل قوّت "زیبا شناختی فصلی همچون گل‌دهی زعفران در دوره مشخص سال" و "درآمد اقتصادی ناشی از گردشگری مراتع برای مرتع‌داران" با وزن نهایی 389/0 و 287/0، و از میان عوامل ضعف "نبود سیستم جمع‌آوری زباله و تأثیر زباله در زیبایی‌شناختی چشم‌انداز" و "عدم استفاده از دانش و نیروی بومی مردم محلی برای مدیریت گردشگری" با وزن نهایی 552/0 و 413/0، به ترتیب توسط مرتع‌داران و کارشناسان با بالاترین اولویت معرفی شدند. از میان عوامل فرصت "اجرای پروژه بین المللی ترسیب کربن در منطقه و ظرفیت‌های مالی آن" و "تبادل و ترویج متقابل فرهنگ‌ها" با وزن نهایی 590/0 و 645/0 و از میان عوامل تهدید "ضعف فرهنگ گردشگری در بین گردشگران و بازدیدکنندگان و نبود فرهنگ منابع طبیعی" با وزن نهایی 449/0 و 690/0 با بالاترین اولویت معرفی شدند. بر اساس نتایج مدل، موقعیت راهبردی گردشگری مراتع توسط مرتع‌داران تدافعی (WT) و توسط کارشناسان رقابتی (WO) تعیین گردید.