ارزیابی خسارت پروانه گالزای صنوبر (Lep.: Sessiidae) Paranthrene tabaniformis Rott. و پروانه توری تبریزی Nycteola asiatica Krul. (Lep.: Noctuidae) روی گونه ها و کلن های مختلف صنوبر در استان گیلان

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

2 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

3 نویسنده مسئول، دانشجوی دکترای جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

4 دانشیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

doi
10.22092/ijfrpr.2020.342082.1420
چکیده

برای ارزیابی خسارت و تعیین کلن‌های مقاوم صنوبر به پروانه گالزای صنوبر و پروانه توری تبریزی در خزانه و زمین اصلی، 12 کلن صنوبر از گروه‌های اورامریکن، دلتوئیدس و دورگ بررسی شد. این پژوهش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تیمار و 3 تکرار در سال 1397 در ایستگاه فخرآباد گیلان انجام شد. هر کرت آزمایشی در خزانه شامل 45 نهال یکساله و در زمین اصلی شامل 20 درخت سه‌ساله بود. نمونه‌برداری از خسارت پروانه توری تبریزی هر 15 روز یک بار با انتخاب دو درخت آلوده از هر کرت و شمارش تعداد لاروها و اندازه‌گیری سطوح خورده شده برگ انجام شد. بررسی خسارت پروانه گالزا نیز با شمارش گالهای روی ساقه صورت گرفت. تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که از نظر درصد آلودگی به پروانه گالزا و پروانه توری تبریزی بین کلن‌های مختلف در دو سطح نهالستان و عرصه تفاوت معنی‌دار وجود دارد بطوریکه کلن‌های P.eur. Blanc du poitou و P. deltoides 77/51 به ترتیب حساس‌ترین و مقاوم‌ترین کلن‌ها نسبت به پروانه گالزا در نهالستان و کلن‌های P.x. interamericana و P. deltoides 69/55 به ترتیب حساس‌ترین و مقاومترین کلن‌ها نسبت به این آفت در عرصه بودند. کلن P. deltoides Marquette در هر دو سطح مطالعاتی بعنوان حساس‌ترین کلن به پروانه توری تبریزی بود و کلن‌های P. deltoides 92/258، P. x. ITA.199، P.eur. Blanc du poitou، P.eur. i-sieres، P.x. interamericana و P. deltoides 69/55 بدون آلودگی مقاوم‌ترین کلن‌ها در نهالستان بودند. کلن P.eur. Blanc du poitou نیز بعنوان مقاوم‌ترین کلن به پروانه توری تبریزی در صنوبرکاری معرفی شد.