اثرات پرتوتابی گاما، الکترون، مایکروویو و مادون قرمز بر هضم‌پذیری شکمبه‌ای و برون‌تنی پروتئین کنجاله سویا

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، پژوهشکده کشاورزی هسته ای، کرج، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران

5 گروه علوم دامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
چکیده

زمینه مطالعاتی: پرتوتابی منابع پروتئین گیاهی می تواند کیفیت آن را بهبود بخشد.  هدف: این مطالعه به­منظور مقایسه اثرات پرتوتابی گاما، الکترون، مایکروویو و مادون قرمز برتجزیه­پذیری شکمبه­ای، قابلیت هضم برون­تنی و بخش­های مختلف پروتئین کنجاله‌ سویا انجام شد. روش کار: تجزیه پذیری، قابلیت هضم برون­تنی و بخش­های مختلف پروتئین به­ترتیب با تکنیک کیسه های نایلونی با استفاده از چهار رأس گوسفند نر بالغ دارای فیستولای شکمبه، روش سه مرحله­ای و روش پروتئین و کربوهیدرات خالص کرنل اندازه­گیری شد. گروه­های آزمایشی شامل 1) کنجاله خام به­عنوان شاهد، 2) کنجاله پرتوتابی شده با دز 50 کیلوگری گاما، 3) کنجاله پرتوتابی شده با دز 45 کیلوگری الکترون ، 4) کنجاله پرتوتابی شده با مایکروویو در قدرت 800 وات به مدت 4 دقیقه و 5) کنجاله پرتوتابی شده با مادون قرمز به­مدت 30 ثانیه بود. نتایج: بیشترین بخش سریع تجزیه (a) پروتئین کنجاله سویا در کنجاله خام و کمترین آن در کنجاله پرتوتابی شده با مادون قرمز وجود داشت (05/0>P). بیشترین و کمترین بخش کند تجزیه (b) به­ترتیب در کنجاله پرتوتابی شده با مایکروویو و کنجاله خام مشاهده شد. کمترین ثابت نرخ تجزیه (c) متعلق به کنجاله سویای عمل­آوری شده با روش­های پرتوتابی و بیشترین آن به کنجاله سویای خام تعلق داشت (05/0>P). تجزیه­پذیری مؤثر پروتئین خام کنجاله سویا تحت تأثیر روش­های مختلف عمل­آوری قرار نگرفت (05/0<P). اثر روش­های مختلف عمل­آوری بر بخش­های B1، B2و B3 پروتئین خام کنجاله سویا معنی­دار بود (05/0>P)، ولیکن بر بخش­های A و C اثری نداشت (05/0<P). بیشترین مقدار قابلیت هضم پروتئین کنجاله سویا در تیمارهای پرتوتابی شده و کمترین مقدار آن در کنجاله خام وجود داشت (05/0>P). نتیجه گیری نهایی: در بین عمل­آوری­های مورد مطالعه، تفاوت زیادی در تجزیه پذیری پروتئین خام دیده نشد ولیکن با توجه به نتایج قابلیت هضم  به­نظر می­رسد پرتوتابی مادون قرمز و الکترون برای عمل­آوری کنجاله سویا بهتر عمل می­کند.