تغییرات گستره‌های رو به دریا و خشکی رویشگاه‌های مانگرو در سواحل استان هرمزگان

نویسندگان

1 گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

2 استادیار پژوهش / موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

doi
10.22092/ijfrpr.2020.126154.1382
چکیده

کاهش بارندگی و وقوع خشکسالی با محدود کردن مهاجرت مانگروها به‌سمت خشکی، سبب افزایش آسیب‌پذیری این اکوسیستم‌ها نسبت به بالا آمدن سطح آب دریاها می‌شود. بنابراین پایش تغییرات گستره‌های رو به خشکی و دریای مانگروها می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را در مورد میزان آسیب‌پذیری آنها به بالا آمدن سطح آب دریا ارائه دهد. هدف از پژوهش پیش‌رو بررسی روند تغییرات گستره‌های رو به خشکی و دریای مانگروها در طول سواحل استان هرمزگان است. بدین منظور، با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای پوشش مانگروها در سه رویشگاه خمیر، تیاب و جاسک در سال‌های 1986، 1998 و 2016 نقشه‌سازی شد و تغییرات گستره رو به خشکی و رو به دریای رویشگاه‌ها در مقاطع زمانی ذکر‌شده بررسی گردید. نتایج نشان داد که در دوره زمانی پس از سال 1998 که منطبق با دوره‌های بلندمدت خشکسالی در سواحل جنوبی ایران است، از وسعت گستره‌های رو به خشکی مانگروها کاسته شده است (7/272 هکتار کاهش در رویشگاه خمیر) و یا آنکه روند توسعه گستره‌های رو به خشکی رویشگاه‌ها کاهش چشمگیری داشته است؛ به‌طوری که در رویشگاه‌های تیاب و جاسک میزان افزایش وسعت گستره رو به خشکی به ترتیب از حدود 463 و 165 هکتار در دوره پیش از سال 1998 به حدود 35 و 13هکتار در دوره پس از سال 1998 کاهش یافته است. در کنار تاثیر قابل‌توجه کاهش بارندگی، عوامل انسانی همانند چرای دام و تهیه چوب سوختی (بویژه در مانگروهای واقع در روبشگاه خمیر)، توسعه آبزی‌پروری و آلاینده‌ها نیز نقش موثری در پسروی این رویشگاه‌ها داشته‌اند.