شناسایی سازه‌های موثر بر پیاده سازی رویکرد حسابرسی مبتنی بر ریسک با رویکرد نظریه داده بنیاد

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

4 استادیار گروه مالی و حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/jmaak.2025.78171.4458
چکیده

پژوهش حاضر، به شناسایی سازه‌های موثر بر پیاده سازی رویکرد حسابرسی مبتنی بر ریسک با رویکرد نظریه داده بنیاد پرداخته است. پژوهش حاضر به لحاظ رویکرد‌، در بخش کیفی و مصاحبه؛ از نوع اکتشافی و در بخش کمّی؛ یک پژوهش توصیفی– علّی است.در راستای حصول به اهداف پژوهش، ابتدا با استفاده از مبانی نظری و نظرات خبرگان رشته؛ ‌ابعاد، مؤلفه‌‌ها و شاخص‌های مؤثر بر پیاده سازی رویکرد حسابرسی مبتنی بر ریسک استخراج و به روش دلفی، 17 مؤلفه شناسایی و مورد اجماع قرار گرفت.جامعه آماری این پژوهش؛ کلیه حسابداران رسمی ایران بوده و داده‌های موردنیاز با استفاده از توزیع پرسش‌نامه‌ای محقق ساخته در بین 338 نفر؛ جمع‌آوری گردید. پس‌ازآن؛ برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش‌های آمار استنباطی نظیر آزمون t و مدل ‌یابی معادلات ساختاری به روش PLS استفاده شد‌. اولین نتیجه این پژوهش؛ شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های تأثیرگذار بر پیاده سازی رویکرد حسابرسی مبتنی بر ریسک است که با استفاده از مطالعات نظری، جمع‌بندی نظرات خبرگان حوزه حسابداری و حسابرسی، تجزیه‌وتحلیل نظرات جامعه آماری و دریافت نظرات متخصصان حوزه‌های مرتبط با پژوهش حاصل شد. دومین نتایج این پژوهش نشان داد که مؤلفه‌های سابقه فعالیتهای حسابرسی داخلی، انگیزه حسابرسان، اثربخشی سیستمهای کنترل داخلی، وجود قوانین و مقررات حسابرسی مبتنی بر ریسک، سیستم کنترلهای داخلی، توانایی حسابرسان و حق الزحمه حسابرسی بر پیاده سازی رویکرد حسابرسی مبتنی بر ریسک تأثیر مثبت و معناداری داشتند.

کلیدواژه‌ها