شناسایی سازههای موثر بر پیاده سازی رویکرد حسابرسی مبتنی بر ریسک با رویکرد نظریه داده بنیاد
نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران
4 استادیار گروه مالی و حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jmaak.2025.78171.4458چکیده
پژوهش حاضر، به شناسایی سازههای موثر بر پیاده سازی رویکرد حسابرسی مبتنی بر ریسک با رویکرد نظریه داده بنیاد پرداخته است. پژوهش حاضر به لحاظ رویکرد، در بخش کیفی و مصاحبه؛ از نوع اکتشافی و در بخش کمّی؛ یک پژوهش توصیفی– علّی است.در راستای حصول به اهداف پژوهش، ابتدا با استفاده از مبانی نظری و نظرات خبرگان رشته؛ ابعاد، مؤلفهها و شاخصهای مؤثر بر پیاده سازی رویکرد حسابرسی مبتنی بر ریسک استخراج و به روش دلفی، 17 مؤلفه شناسایی و مورد اجماع قرار گرفت.جامعه آماری این پژوهش؛ کلیه حسابداران رسمی ایران بوده و دادههای موردنیاز با استفاده از توزیع پرسشنامهای محقق ساخته در بین 338 نفر؛ جمعآوری گردید. پسازآن؛ برای تجزیهوتحلیل دادهها از روشهای آمار استنباطی نظیر آزمون t و مدل یابی معادلات ساختاری به روش PLS استفاده شد. اولین نتیجه این پژوهش؛ شناسایی ابعاد و مؤلفههای تأثیرگذار بر پیاده سازی رویکرد حسابرسی مبتنی بر ریسک است که با استفاده از مطالعات نظری، جمعبندی نظرات خبرگان حوزه حسابداری و حسابرسی، تجزیهوتحلیل نظرات جامعه آماری و دریافت نظرات متخصصان حوزههای مرتبط با پژوهش حاصل شد. دومین نتایج این پژوهش نشان داد که مؤلفههای سابقه فعالیتهای حسابرسی داخلی، انگیزه حسابرسان، اثربخشی سیستمهای کنترل داخلی، وجود قوانین و مقررات حسابرسی مبتنی بر ریسک، سیستم کنترلهای داخلی، توانایی حسابرسان و حق الزحمه حسابرسی بر پیاده سازی رویکرد حسابرسی مبتنی بر ریسک تأثیر مثبت و معناداری داشتند.