بررسی تأثیر پرایمینگ بذر روی شاخص‌های جوانه‌زنی و برخی مکانیسم‌های بیوشیمیایی زیره سبز (Cuminum cyminum) علیه بیماری پژمردگی فوزاریومی

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22034/arpp.2021.13552
چکیده

چکیدهپرایمینگ بذر موجب بهبود جوانه‌زنی و مولفه‌های رشدی گیاهچه‌ها تحت شرایط تنش‌های زنده و غیرزنده می‌شود. هدف از این پژوهش مقایسه تأثیر پرایمینگ بذر با قارچ کش‌های شیمیایی و جدایه‌های قارچ Trichoderma harzianum روی شاخص‌های جوانه‌زنی و بنیه توده بومی زیره سبز می ­باشد. همچنین میزان فعالیت و بیان آنزیم فنیل آلانین آمونیالیاز به‌عنوان نشانگرهای اصلی مسیر انتقال سیگنال فنیل پروپانوئید و تجمع متابولیت‌های ثانویه فنلی ارزیابی می­شود. نتایج غلظت‌های مؤثر بازدارندگی نشان داد که کمترین مقادیر حداقل غلظت‌های مهارکنندگی و کشندگی قارچکش‌های شیمیایی علیه Fusarium oxysporum به ترتیب مربوط به قارچ کش ایپرودیون-کاربندازیم (Rovral-TS®)، کاربندازیم (Bavistin®) و کاربوکسین تیرام (Vitavax thiram®) بود. نتایج همچنین نشان داد که جدایه‌های قارچ T. harzianum دارای فعالیت قارچ ایستایی علیه F.  oxysporum بوده و فاقد فعالیت قارچ کشی می‌باشند. نتایج بررسی مکانیسم‌های بیوشیمیایی نشان داد که میزان محتوای پروتئینی و تجمع ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی در گیاهچه‌های حاصل از بذور پرایم شده در مقایسه با شاهد سالم به طور معنی داری افزایش یافت. رابطه معنی ­داری بین بیان ژن و فعالیت آنزیم فنیل آلانین آمونیالیاز با ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی مشاهده شد. نتایج نشان داد که جدایه‌های قارچ T. harzianumو قارچکش‌های شیمیایی سبب فعال شدن سیستم آنتی اکسیدانی گیاه شده و از طریق افزایش محتوای پروتئینی و القای بیان ژن فنیل آلانین آمونیالیاز منجر به تولید و انباشت متابولیت‌های ثانویه فنلی در زیره سبز می‌شوند. یافته‌های این پژوهش نشان داد که پرایمینگ بذر به ویژه با جدایه‌های T. harzianum ضمن بهبود کیفیت بذر و سلامت گیاهچه موجب افزایش میزان تولید و انباشت متابولیت‌های ثانویه فنلی می‌شود.