فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده  بیماری برق‌زدگی نخود ناشی از قارچAscochyta rabiei  در سراسر جهان سبب کاهش عملکرد و کیفیت نخود (Cicer arietinum) می‌شود. در این پژوهش، پتانسیل بیوکنترلی ۱۲ سویه باکتری پروبیوتیک از جنس‌های Alcaligenes، Arthrobacter، Bacillus، Delftia، Lysinibacillus، Pseudomonas و Stenotrophomonas علیه A. rabiei بررسی گردید. در آزمون‌های کشت متقابل و تولید ترکیبات فرار، همه باکتری­های پروبیوتیک (به‌جز یک جدایه باسیلوس) اثر بازدارندگی معنی‌داری بر رشد میسلیوم بیمارگر داشتند. بیشترین بازدارندگی در آزمون‌ کشت متقابل توسط Bacillus subtilis BS )۵۷.۸۴ درصد) و در آزمون‌ ترکیبات فرار توسط Alcaligenes faecalis 1624 (۷۲.۵ درصد) به‌دست آمد. شش باکتری پروبیوتیک با بهترین نتایج بازدارندگی در آزمایشگاه انتخاب شدند و اثر بیوکنترلی بر بیماری و تحریک‌کنندگی رشد گیاه (وزن تر و خشک) در حضور بیمارگر با دو روش کاربرد بذری و محلول­پاشی برگی، در گلخانه ارزیابی گردید. همه باکتری­های پروبیوتیک‌ منتخب در هر دو روش کاربرد، با اختلاف معنی‌دار نسبت به شاهد بیمار سبب کاهش شاخص بیماری و افزایش فاکتورهای رشدی نخود شدند ولی با تیمار بذری A. faecalis 1624 افزایش وزن تر اندام هوایی مشاهده نشد. تیمار برگیB. subtilis BS  با اختلاف زیاد نسبت به تیمارهای دیگر، کارآمدترین سویه در کاهش شاخص بیماری (۶۳.۸۰ درصد) و افزایش فاکتورهای رشدی گیاه نخود بود. بر طبق نتایج این تحقیق، کاربرد برگیB. subtilis BS   پتانسیل بالایی در بیوکنترل برق‌زدگی و افزایش رشد نخود داشت. بنابراین، در صورت تأیید کارایی آن در مطالعات مزرعه‌ای، در آینده می‌توان از آن در مدیریت تلفیقی این بیماری استفاده نمود.