بررسی تاثیر وجدان کاری بر رفتار پیشگامانه محیطزیستی کارکنان با نقش میانجی شکوفایی کارکنان و تعدیلگری سیاست سازمانی ادراک شده در سازمانهای دولتی استان هرمزگان
نویسندگان
1 گروه مدیریت صنعتی و دولتی، دانشکده مدیریت و حسابدرای، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 گروه مدیریت صنعتی و دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
3 گروه مدیرت صنعتی و دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
doi
10.48308/jpap.2025.239685.1468چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر وجدان کاری بر رفتار پیشگامانه محیطزیستی کارکنان، با در نظر گرفتن نقش میانجی شکوفایی کارکنان و نقش تعدیلگری سیاستهای سازمانی ادراکشده، در سازمانهای دولتی استان هرمزگان انجام شده است.طراحی/ روششناسی/ رویکرد: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه گردآوری و تحلیل دادهها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه مدیران و کارکنان سازمانهای دولتی استان هرمزگان میباشد که از میان آنها، ۲۰۰ نفر به عنوان نمونه به روش تصادفی نسبتی انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات، از منابع کتابی، مقالات و مجلات تخصصی استفاده شده است. همچنین، دادهها با استفاده از پرسشنامههای وجدان کاری کاستا و مککرای، رفتار پیشگامانه محیطزیستی سابوکرو و همکاران، شکوفایی کارکنان کرن و سیاست سازمانی ادراکشده کاکمار و فریس جمعآوری شد. مدل تحقیق بر اساس فرضیههای پژوهش با استفاده از روش مدلسازی معادلات ساختاری و نرمافزارهای SPSS و SmartPLS تجزیه و تحلیل گردید.یافتههای پژوهش: نتایج پژوهش نشان میدهد که وجدان کاری تأثیر معناداری بر رفتار پیشگامانه محیطزیستی کارکنان دارد. همچنین، وجدان کاری بر شکوفایی کارکنان اثرگذار است و شکوفایی کارکنان نیز به نوبه خود رفتار پیشگامانه محیطزیستی آنان را تقویت میکند. علاوه بر این، وجدان کاری از طریق نقش میانجی شکوفایی کارکنان بر رفتار پیشگامانه محیطزیستی تأثیر معنادار دارد. در نهایت، وجدان کاری با نقش تعدیلگری سیاستهای سازمانی ادراکشده نیز بر رفتار پیشگامانه محیطزیستی کارکنان تأثیر معنادار دارد. لذا در سازمانها جهت رفتار پیشگامانه محیطزیستی کارکنان بهتر است به جای اینکه بر محدودیت ها پافشاری شود وجدان کاری از طریق ارتقای شکوفایی کارکنان، میدان عمل مناسبی برای کارکنان در راستای وظایف و ماموریتهای سازمان برای آنان فراهم آورد. لذا بر اساس نتایج آماری، وجدان کاری بهطور مستقیم و غیرمستقیم از طریق شکوفایی، و با تعدیل سیاستهای سازمانی ادراکشده، تأثیر معناداری بر رفتار پیشگامانه محیطزیستی کارکنان دارد.محدودیتها و پیامدها: از محدودیتهای پژوهش حاضر، شیوه گردآوری دادهها و چالشهای اجرایی است. دادهها از طریق پرسشنامه جمعآوری شده و این روش ممکن است با خطاهایی ناشی از عدم بیان دقیق یا صادقانه دیدگاهها توسط پاسخدهندگان همراه باشد. علاوه بر این، در فرآیند گردآوری دادهها، برخی مدیران و کارکنان به دلیل محدودیت زمانی یا عدم تمایل کافی، همکاری کامل نداشتند. در مجموع، این محدودیتهای اجرایی میتواند تنوع دیدگاهها و کیفیت اطلاعات گردآوریشده را تحت تأثیر قرار دهد و بر جامعیت یافتههای پژوهش اثرگذار باشد.پیامدهای عملی: در این پژوهش، محقق به بررسی تأثیر وجدان کاری بر رفتار پیشگامانه محیطزیستی کارکنان با نقش میانجی ارتقای شکوفایی کارکنان و نقش تعدیلگری سیاستهای سازمانی ادراکشده پرداخته است. با توجه به پیچیدگی اثرات متقابل این متغیرها در فرایند تصمیمگیری سازمانی، پژوهشهای پیشین کمتر به این موضوع پرداختهاند. یافتههای این مطالعه میتواند برای سازمانهای دولتی استان هرمزگان، سایر نهادهای دولتی و خصوصی راهنمایی عملی فراهم کند تا با تقویت وجدان کاری و شکوفایی کارکنان و مدیریت مناسب سیاستهای سازمانی، رفتارهای پیشگامانه محیطزیستی در کارکنان تقویت شود.ابتکار یا ارزش مقاله: بررسی پژوهشهای پیشین نشان میدهد که وجدان کاری همواره نقش مهمی در متغیرهای مختلف مورد مطالعه ایفا کرده و بر اهمیت آن تأکید شده است. با این حال، هیچ یک از این مطالعات به طور خاص به بررسی چگونگی تأثیر وجدان کاری بر رفتار پیشگامانه محیطزیستی کارکنان و شناسایی متغیرهای مؤثر در این رابطه نپرداختهاند. بر این اساس، مطالعه حاضر مدلی را با نقش میانجی از طریق ارتقای شکوفایی کارکنان و نقش تعدیلگری سیاستهای سازمانی ادراکشده طراحی و آزمایش میکند تا تأثیر وجدان کاری بر رفتار پیشگامانه محیطزیستی کارکنان بهصورت جامع و علمی مورد ارزیابی قرار گیرد.نوع مقاله: مقاله پژوهشی